گزارش سفر هیئت عالی رتبه وزارت انرژی و آب به ارتباط اشتراک در مجمع جهانی انرژی قابل تجدید در شهر بن جمهوری فدرالی آلمان

  به اساس دعوت آقای هرمن شیر عضو پارلمان و رئیس انرژی قابل تجدید جهانی و حکم شماره( 2931) مورخه 17- 8 - 1384 مقام عالی ریاست جمهوری اسلامی افغانستان هیئت عالی رتبه وزارت انرژی و آب به ترکیب ذیل :

•  محترم داکتر محمد جلیل شمس معین اداری وزارت انرژی و آب

•  محترم انجینیر غلام ربانی مشاور وزارت در بخش انرژی

•  محترم انجینیر غلام حیدر رئیس انرژی قابل تجدید

•  محترم شاه محمود رئیس دفتر مقام وزارت

تحت نظر محترم الحاج محمد اسمعیل وزیر انرژی و آب بتاریخ 2/9/1384 شمسی مطابق 23/11/2005 میلادی بصوب فرانکفورت حرکت نموده و بساعت 1:30 بعد از ظهر به وقت محلی به میدان هوائی فرانکفورت رسیدند.

هیئت افغانی در میدان هوائی مورد پذیرائی گرم محترم فاضل قنسل افغانی در بن - اعضای قنسلی و محترم کرستوف بری نماینده مجمع انرژی قابل تجدید جهانی قرار گرفت.

: هدف سفر

اشتراک در مجمع انرژی قابل تجدید جهانی سال 2005 که از تاریخ 26 نوامبر 2005 الی تاریخ 30،11،2005 در شهر بن آلمان دایر میگردید.

هیئت مجمع انرژی قابل تجدید جهانی بتاریخ های 3 و 4 قوس سال 1384 شمسی مطابق به 24 الی 25 نومبر 2005 میلادی قبل از آغاز کار مجمع پروگرام آتی را برای هیئت افغانی تنظیم نموده بودند:

•  بازدید از فابریکه تولید تجهیزات انرژی قابل تجدید ( SMA ) در شهر کسل ( KASSEL ) آلمان. هیئت بتاریخ 24 نومبر 2005 میلادی به معیت دو نفر از افغان های مقیم آلمان و نماینده مجمع انرژی قابل تجدید جهانی محترم کرستوف بری از فابریکه ( SMA ) دیدن نمود ، این فابریکه که در مرکز آلمان موقیعت دارد فعالیت شانرا در عرصه تحقیقات و تولید تجهیزات انرژی قابل تجدید در سال 1981 آغاز و در حال حاضر به تعداد 1000 کارمند در فابریکه مذکور کار میکنند و تولیدات سال 2004 فابریکه به اساس ظرفیت به 1000 میگاوات تجهیزات انرژی قابل تجدید مانند ( Inverter ) مولد برق آفتابی فوتو ولتیک و غیره را در بر میگیرد. هیئت افغانی با رسیدن در فابریکه از طرف هیئت رهبری فابریکه مورد استقبال قرار گرفت، فعالیت فابریکه شامل بخش های ذیل است:

•  تولید تجهیزات مولده برق آفتابی

•  مخابرات و کنترول

•  تکنالوژی خط ریل

•  تحقیق و ابتکارات در عرصه استفاده انرژی از گاز هایدروجن

ولی %80 فعالیت فابریکه را تولید تجهیزات مولد برق آفتابی تشکیل میدهد، دیوار ها و بامهای تعمیرات فابریکه با پنل های مولد برق آفتابی به ظرفیت های الی 22 کیلو وات مجهز و عملاً تولید برق مینمود.

ابتدا محترم وزیر انرژی و آب جمهوری اسلامی افغانستان در جلسه که در سالون فابریکه مذکور دایر گردیده بود از چگونگی وضع انرژی و برق افغانستان ، ضرورت انکشاف انرژی قابل تجدید و پوتانسیل انرژی قابل تجدید در افغانستان معلومات و توضیحات ارائه داشتند و در ضمن از دوستی دیرینه آلمان ها به افغان ها یادآوری و علاوه نمودند که این کمپنی با ابتکاراتیکه در عرصه تحقیق و ترویج استفاده از انرژی قابل تجدید کرده نه تنها خدمت و افتخار برای آلمان است بلکه خدمت برای بشریت در سرتاسر جهان است.

بعداً هیئت رهبری فابریکه در خصوص فعالیت های شان توضیحات داده و فلمی از فعالیت های شانرا بنمایش گذاشتند که مورد دلچسپی هیئت افغانی قرار گرفت، هیئت از بخش های مختلف تولیدی فابریکه دیدن نموده و در ختم بازدید هیئت فابریکه آمادگی شانرا در انکشاف انرژی قابل تجدید به افغانستان اظهار داشتند که از طرف هیئت افغانی از ایشان تشکر بعمل آمد.

به همین تاریخ هیئت در جلسه گردهمائی افغانها مقیم آلمان که به ابتکار محترم محمد نعیم خان نماینده تلویزیون آریانا در هوتل آریانا در شهر ( ESSEN ) دایر گردیده بود اشتراک نمودند، در نزدیکی هوتل – افغانهای مقیم آلمان از هیئت وزارت انرژی و آب استقبال بعمل آوردند و محترم الحاج محمد اسماعیل وزیر انرژی و آب از وضع انکشاف در افغانستان به حاضرین معلومات همه جانبه ارائه و حاضرین جلسه را به ارتباط پالیسی و پروگرامهای برق رسانی و آبیاری در کشور در روشنائی قرار دادند و حاضرین جلسه ازین توضیحات همه جانبه وزیر انرژی و آب استقبال نمودند. در جلسه هیئت وزارت طور همه جانبه با افغانها تبادل نظر نمودند و در آخر جلسه انجینیر غلام ربانی از وضع برق رسانی در کشور و هدف سفر هیئت به آلمان توضیحات دادند و جلسه با دعای خیر خاتمه یافت.

1- بتاریخ 25 نومبر 2005 هیئت وزارت انرژی و آب از شاروالی بن دیدن بعمل آوردند، هیئت در مقر شاروالی بن از طرف شاروال بن و کارمندان عالی رتبه آن مورد پذیرائی گرم قرار گرفتند. هیئت افغانی را در شاروالی محترم فاضل قنسل افغانی در بن ، داکتر جمشید عضو قنسلی و محترم کرستوف بری مهمان دار همراهی میکردند.

ابتدا محترم وزیر انرژی و آب از دوستی عنعنوی و دیرینه افغان و آلمان یادآوری نموده و کنفرانس تاریخی بن را به ارتباط تضمین سرنوشت افغانستان و اعاده دمو کراسی موفق و مهم دانستند و از کمک های آلمان در عرصه های انرژی و آب و قوای حافظ صلح المان و سایر سکتور ها اظهار تشکر نمودند و کمک کشور آلمان را در شرایط کنونی با اهمیت و ارزنده وا نمود کردند.

سپس شاروال بن و کارمندان عالی رتبه شان اشتراک هیئت عالی رتبه افغانی را در کنفرانس بن مفید شمردند و فعالیت های شاروالی را به ارتباط انرژی قابل تجدید در عرصه های ذیل توضیح و معلومات ارائه نمودند:

•  در شهر بن بخاطر حفظ محیط زیست و تامین انرژی برق متداوم در ساختمان ها بر علاوه انرژی عنعنوی از انرژی برق آفتابی ، تسخین منازل توسط دستگاه های بایو ماس ، آب گرم کن های آفتابی استفاده میشود و این سیستم رو به توسعه است.

•  در انستیتیوت تحقیقات شاروالی ، تحقیقات به ارتباط انکشاف و ترویج انرژی قابل تجدید ( باد ، آفتاب ، بایوماس و بایو گاز) صورت میگیرد.

•  شاروالی بن در ترویج انرژی قابل تجدید با ممالک دیگر همکاری نزدیک دارد.

در شهر بن 10 الی 12 فیصد انرژی شهر از طریق انرژی قابل تجدید تامین میگردد، بعد از جلسه و مذاکرات هیئت افغانی از سیستم فوتو ولتیک که در بام یکی از تعمیرات نصب بود دیدن نمودند، ظرفیت تولیدی این دستگاه تولید برق آفتابی ده کیلو وات و با تجهیزات ( Inverter ) مجهز بود و پلان درین شهر طوری طرح و تنظیم گردیده که در اثنای روز از انرژی برق تولید شده مستقیم آفتابی بتری ها چارچ میشوند و چارچ بتری ها از طریق ( Inverter ) به برق متناوب تبدیل و در شبکه برق شهر تغذیه و بفروش میرسد، زیرا در جریان روز مصرف برق فامیل ها کم است و در اثنای شب که آفتاب وجود ندارد برق خانه ها از شبکه برق تامین و خریداری میگردد. با این عمل فامیل ها از فروش انرژی برق افتابی که یک منبع سرشار خدا دادی است بهره زیاد میبرند و با تبادله انرژی برق اقتصاد شانرا تقویه مینمایند، قیمت فروش برق آفتابی 45 سنت دالر آمریکائی در حال حاضر است ولی قیمت خرید از شبکه برق پایئنتر از آن است و روز بروز این تکنالوجی پیشرفت نموده و قیمت آن در حال نزول است و یک بدیل خوب برای انرژی عنعنوی که منابع آن در حالت کم شدن و قیمت آن در حال افزونی است میباشد و عمر این دستگاه ها را 20 سال وا نمود کرده اند.

بعد از مشاهدات در دستگاه برق آفتابی هیئت وزارت از دستگاه مولد برق بایوماس دیدن نمودند و این دستگاه بظرفیت ( 2 x 460 ) کیلو ولت امپیر بود و در سال 1997 احداث شده و از روغن یک نوع نبات استفا ده میشود و این روغن در انجن احتراق و جنراتور را بدوران و برق تولید میگردد ، در فعالیت دستگاه بر علاوه برق، حرارت نیز تولید میگردد. برق آن به شبکه برق و حرارت آن برای تسخین منازل بفروش میرسد ، قابل یاد آوریست که قیمت این روغن نباتی 2 و 3 مراتبه پاینتر از قیمت دیزل است و احداث این نوع دستگاه های تولید برق با استفاده از روغن نباتات بدیل دیگر انرژی عنعنوی که منابع آن رو به کاهش بوده و قیمت آن رو به افزایش میباشد در آینده است. البته تخنیک این نوع تکنالوجی روز بروز بهبود یافته و روزی خواهد رسید که مورد استفاده وسیع قرار گیرد و میتواند در افغانستان نیز نصب و ترویج داده شود.

در عصر همین روز جلسه در نماینده گی وزارت اقتصادی خارجی آلمان در شهر بن تحت نظر محترم داکتر محمد جلیل شمس معین اداری وزارت انرژی و آب و داکتر ریف متس موهیز نماینده وزارت اقتصاد خارجی آلمان دایر و اشخاص و نماینده گان شرکت های آتی در جلسه قرار شرکت داشتند:

•  انجینیر غلام ربانی مشاور وزارت در سکتور انرژی

•  انجینیر غلام حیدر رئیس انرژی جدید و قابل تجدید

•  داکتر جمشید از قنسلی افغانی در بن

•  نماینده ( KFW ) آلمان

•  نماینده ( GTZ ) آلمان

•  نماینده ( INVENT ) آلمان

•  خبر نگار تلویزیون ( DW ) آلمان

هیئت از اشتراک نمایند گان شرکت های آلمانی در جلسه اظهار تشکر نمود و شرکت های متذکره از کارکرد های شان در بازسازی افغانستان قرار آتی معلومات داده و پیشنهادات جهت بهبود امور از طرف اعضای هیئت وزارت ارائه گردید:

: آلمان( KFW ) الف: نماینده

•  از صورت اجراات شان در احیا و بازسازی فابریکات برق آبی سروبی و ماهیپر و علل به تعویق افتیدن امور معلومات دادند و هیئت افغانی جهت جلوگیری از معطلی بیشتر و تطبیق بازسازی دستگاه مطابق معیار های تخنیکی پیشنهاد نمود تا نماینده کمپنی مشورتی لامایر که مسئول نظارت از امور بازسازی است باید نماینده خود را به ساحه اعزام بدارند که از طرف ( KFW ) یاد داشت و وعده نمود که مشکل را حل مینماید.

•  به ارتباط بازسازی دستگاه کوچک آبی چک وردک نماینده ( KFW ) اظهار داشت که آنها دستگاه را در ربع اول سال 2006 سروی و بعداً در بازسازی آن اقدام مینمایند.

•  نماینده ( KFW ) در جلسه اظهار داشت که امور داوطلبی تدارکات سب استیشن های 220 کیلو ولت مزار شریف و پلخمری روی دست بوده و اطمینان دادند که امور سب ستیشن ها موازی به لین انتقال 220 کیلو ولت از حیرتان الی پلخمری اکمال و آماده بهره برداری میگردد.

•  نماینده (وزارت اقتصاد خارجی آلمان) اظهار داشتند که باید تصدی برشنا در اجرای وظایف شان صلاحیت داشته باشند و رول وزارت از اجرائیوی به تنظیم کننده تبدیل و تصدی برشنا از نگاه مالی خود کفا شود و تعرفه طوری تنظیم شود که تصدی را به فعالیت تجارتی شدن سوق نمایند. محترم داکتر محمد جلیل شمس معین وزارت در مقابل فرمودند که این پروسه به وقت و شرایط در افغانستان وابسته بوده و قدم به قدم عندالموقع مطابق پالیسی منظور شده عملی میشود.

•  محترم داکتر محمد جلیل شمس معین وزارت از نماینده وزارت اقتصاد خارجی آلمان ( BMZ ) تقاضا نمود تا در تورید و نصب دستگاه مولد برق برای شهر کابل بظرفیت الی 30 میگاوات که نهایت ضروری است مساعدت مالی و تخنیکی نمایند، نماینده اظهار داشت که آنها موضوع را با مقامات عالی رتبه در جریان میگذارد ولی وی وعده نداد.

: ( GTZ) ب: نماینده

•  در پاک کاری کانال بند برق چک وردک و ترمیم دروازه های بند کمک می نمایند که فعلاً بازسازی دروازه ها جریان دارد و پاک کاری کانال را در بهار سال آینده پلان نموده اند. هیئت افغانی اظهار داشت که کار پروژه خیلی بطی بوده باید تسریع شود و نماینده ( GTZ ) در تسریع امور پروژه وعده نمود.

•  در تحقیق ، مطالعات و ترویج انرژی آفتابی با ریاست انرژی جدید و قابل تجدید همکاری مینمایند، هیئت وزارت پیشنهاد نمود که ( GTZ ) فعالیت شانرا در این عرصه توسعه دهند و ماستر پلان انرژی قابل تجدید را که در انکشاف انرژی قابل تجدید رول عمده دارد تهیه و ترتیب نمایند و آنها در مورد وعده نمودند.

: (INVENT) ج : نماینده

•  اظهار داشت که آنها در فعالیت آموزش و ارتقای ظرفیت کاری در ولایات شمال شرق فعالیت دارند و پرسونل افغانی را در سمینار ها و ورکشاپ ها آموزش داده و یک تعداد محصلین را غرض فرا گیری تحصیلات عالی به آلمان اعزام میدارند، داکتر محمد جلیل شمس در زمینه پیشنهاد نمود که ایجاب مینماید تا پروگرام تربیوی در انستیتیوت تربیوی وزارت در تفاهم با دونر های دیگر هماهنگ و پروگرام آموزش در بخش های اداری و حسابی شامل پروگرام تربیوی شود، نماینده ( INVENT ) موضوع را یاد داشت و وعده همکاری آنرا دادند.

تمام جریان مذاکرات از طرف رادیوی ( DW )ثبت گردید.

بتاریخ 26/11/2005 مجمع جهانی انرژی قابل تجدید سال 2005 در هوتل کنزیل شهر بن رسماً آغاز یافت در مجمع بیش از دو صد نفر نماینده از کشور های مختلف و سازمان ها ، شرکت ها و نمایندگان دولتی کشور آلمان اشتراک داشتند از جمله هیئت عالی رتبه سه وزیرو معینان به ترکیب ذیل :

•  محترم الحاج محمد اسماعیل وزیر انرژی و آب

•  محترم وزیر محیط زیست آستریا

•  محترم وزیر محیط زیست کشور آلمان

•  محترم داکتر محمد جلیل شمس معین وزارت انرژی و آب

•  و یکتعداد معینان دیگر

درین جلسه اشتراک داشتند، جلسه بساعت ده صبح با سخنرانی شاروال بن آغازو با وقفه نان چاشت الی ساعت 8 شام دوام نمود، درین روز به تعداد (18) نفر مقالات شانرا در موارد ذیل به خوانش گرفتند:

•  انکشاف انرژی جدید و قابل تجدید شامل

•  انرژی باد

•  انرژی آفتاب(فوتوولتیک)، آب گرم کن آفتابی، پمپ های آفتابی

•  انرژی بایوماس (استفاده از روغن نباتات)

•  انرژی بایو گاز( فضله حیوانی- مواد اضافی زراعتی- مواد فضله که از شهرها جمع آوری میشود)

•  انرژی مولده از گاز هایدروجن گرچه انرژی قابل تجدید نمیباشد.

همه تاکید نمودند که انرژی عنعنوی در همه جا وجود ندارد و منابع آن رو به کاهش و قیمت آن رو به افزایش است، بر علاوه با استفاده از انرژی عنعنوی گاز کاربن دای اکساید ( CO2 ) تولید و اقلیم را گرم و محیط زیست را آلوده نموده است و بدیل انرژی عنعنوی، انرژی قابل تجدید بوده و در همه جا موجود است و با استفاده و ترویج آن محیط زیست محافظه میگردد و یگانه منبع انرژی در آینده میباشد که باید بدون توقف از همین حالا در انکشاف آن اقدام شود و بابت انکشاف انرژی قابل تجدید لازم است تا ساینس دانان، بخش های صنایع و سیاست مداران با هم هماهنگی داشته باشند و تاکید نمودند که انکشاف انرژی اتمی که محیط را آلوده میسازد محدود و در عوض انرژی قابل تجدید انکشاف نماید. از سرمایه داران تقاضا نمودند تا در عوض سرمایه گذاری در تولید سلاح های کشتار جمعی در انکشاف انرژی قابل تجدید سرمایه گذاری نمایند که نفع آن به بشر در جهان برسد.

مجمع خواهان عملی شدن پروتوکول کیوتو بابت بهبود محیط زیست گردیدند و بعضی از سازمان ها آمادگی شانرا در کمک به انکشاف انرژی قابل تجدید و آموزش دادن کارمندان این سکتور اظهار داشتند که مورد ستایش مجمع قرار گرفت.

جلسه مجمع بروز 27/11/2005 بساعت 10 بجه صبح آغاز گردید و نماینده گان پارلمان اروپا مقالات شانرا بخوانش گرفتند:

•  نماینده دنمارک در چار چوکات قانون برای انکشاف انرژی قابل تجدید در کشور شان صحبت نمود.

•  نماینده آمریکا در خصوص تعرفه انرژی قابل تجدید در کشور شان معلومات ارائه کردند.

•  نماینده کشور آستریا در پالیسی بایوماس کشور شان معلومات داده و بالای انکشاف آن تاکید کردند.

•  نماینده کشور برازیل به ارتباط بایو فیول و نتایج انکشاف آن در کشور برازیل معلومات دادند.

•  نماینده آلمان به ارتباط پالیسی تحقیقات ، انکشاف و آموزش در عرصه انرژی قابل تجدید سخنرانی کردند.

هدف عمده مجمع پیش از ظهر کسب توافق در داشتن پالیسی واحد اروپا بود ولی از جریان صحبت ها واضع گردید که تا هنوز اعضای پارلمان اروپا در عرصه انکشاف انرژی قابل تجدید پالیسی واحد و نظر موافق نداشتند و وانمود کردند که پالیسی امریکا و فرانسه درین بخش ضعیف است ، اختلاف نظر ها در کم بودن ظرفیت تولیدی انرژی قابل تجدید ، گرفتن جای زیاد برای احداث تاسیسات انرژی قابل تجدید ، بلند بودن قیمت تمام شد و استفاده از انرژی اتمی در جلسه بنظر میرسید.

در جلسه بعد از ظهر محترم الحاج محمد اسماعیل وزیر انرژی و آب جمهوری اسلامی افغانستان سخنرانی نمودند که مورد کف زدن ها و استقبال گرم قرار گرفتند ، سخنرانی وزیر انرژی و آب بخش های ذیل را در بر داشت:

•  تشکر از دعوت هیئت افغانی در مجمع

•  وضع انرژی در افغانستان

•  اهمیت انکشاف انرژی قابل تجدید در دهات افغانستان

•  پوتانسیل انرژی قابل تجدید در افغانستان

•  فعالیت موجود در عرصه انرژی قابل تجدید در افغانستان

•  پلان آینده انرژی قابل تجدید در افغانستان

•  و پیشنهادات در بخش های ذیل:

•  ارتقای ظرفیت کاری در تکنالوجی عصری انرژی قابل تجدید و درخواست کمک از کشورهای دارای تکنالوجی عصری

•  نصب دستگاه های نمونه وی بخصوص تکنالوجی عصری در افغانستان بخاطر انکشاف و مطالعات

•  مساعد نمودن زمینه تحصیل افغانها در پوهنتون های آلمان در بخش انرژی قابل تجدید

•  تهیه و ترتیب ماستر پلان انرژی قابل تجدید

•  آموزش های کوتا مدت و تبادل تجربه ذریعه دایر نمودن سمینار ها و ورکشاپها

در جلسه بعد از ظهر نیز یکتعداد از نماینده گان پارلمان اروپا مقالات شانرا بخوانش گرفته و روی پالیسی واحد جر و بس داشتند.

نماینده هندوستان در مورد انکشاف انرژی آفتاب و نماینده فلپین در خصوص انرژی قابل تجدید در کشور های شان معلومات ارائه کردند.

بروز دوشنبه مورخ 28/11/2005

نماینده گان کشور های اروپائی مقالات شانرا روی پیدا نمودن بدیل برای مواد سوخت عراده جات به عوض انرژی عنعنوی ارائه نمودند و نظریات بابت استفاده از گاز هایدروجن و بایو دیزل ارائه شد ، تاکید شد که چون عراده جات در جهان زیاد گردیده و بر خلاف مواد سوخت عنعنوی محدود شده میرود باید بدیل ان که انرژی قابل تجدید است مروج گردد، در جلسه بعد از ظهر مفادات انرژی قابل تجدید در مقابل انرژی عنعنوی ، اتمی و انرژی برق نوع ذغال سنگ توسط نماینده گان امریکا ، فرانسه ، آلمان و سویزرلند نظریات و پیشنهادات شانرا ارائه و جر بس های همه جانبه صورت گرفت و تاکید گردید که باید در استفاده از انرژی قابل تجدید که یگانه بدیل انرژی عنعنوی در آینده میباشد تحقیقات و مطالعات بیشتر صورت گیرد و در تبادل تجارب با یکدیگر همکاری شود و بحث روی کاهش گاز کاربن دای اکساید که از سوخت انرژی عنعنوی تولید میشود جریان نمود و تاکید گردید تا کشور های انکشاف یافته روی کاهش کاربن دای اکساید گامهای مثمری بر دارند .

بروز سه شنبه مورخ 29/11/ 2005

نماینده گان اشتراک کننده در مجمع از تاسیسات انرژی جدید و قابل تجدید تحت بهره برداری در نواحی شهر بن دیدن بعمل آوردند. هیئت افغانی از تاسیسات انرژی آفتاب بایوماس و بایوگاز دیدن نمود و نظر به اظهارات بهره برداران فعلاً در سرمایه گذاری دستگاه های برق انرژی قابل تجدید سب سایدی صورت میگیرد و قانون انرژی قابل تجدید منظور گردیده که ترزیق انرژی قابل تجدید را در شبکه برق عمومی مجاز دانسته و این امر اهالی و سرمایه گزاران را در نصب سیستم انرژی قابل تجدید تشویق نموده و به اقتصاد خانواده ها کمک میشود.

بتاریخ 29/11/2005 بساعت 12 بجه روز از طرف تلویزیون ( DW ) دویچ ویلی در شهر بن کنفرانس مطبوعاتی دایر گردید. درین کنفرانس محترم الحاج محمد اسماعیل وزیرانرژی و آب جمهوری اسلامی افغانستان ، هیئت همراهانش ، قنسل افغانی مقیم بن ، اعضای قنسلی ، یکتعداد افغانهای مقیم بن و خبرنگاران از آژانس های مطبوعاتی اشتراک داشتند. شاغلی کوخ نماینده تلویزیون ( DW ) دویچ ویلی اشتراک هیئت افغانی را در کنفرانس خیر مقدم گفتند و بعداً محترم وزیر انرژی وآب جمهوری اسلامی افغانستان معلومات عمومی به ارتباط انکشافات در افغانستان ،دوستی دیرینه و تاریخی با آلمانها ، سهمگیری شان در بازسازی و آوردن صلح در افغانستان با اعزام تیم های ( PRT ) شان بیان داشتند سپس خبرنگاران سوالات شانرا در بخش های ذیل مطرح نمودند:

•  وضع برق رسانی و آبیاری و نیازمندی مالی در پروژه های انکشاف انرژی و آب

•  هدف اشتراک هیئت افغانی در مجمع جهانی انرژی قابل تجدید سال 2005 در شهر بن و برداشت از این مجمع

•  وضع امنیتی در کشور و رول تیم های ( PRT )آلمان در آوردن صلح

•  نتیجه انتخابات ، پروسه انتخابات و چگونگی اشتراک زنان

•  مجادله جمهوری اسلامی افغانستان در کشت و ترافیک مواد مخدره

•  چگونگی اشتراک زنان در فعالیت های بازسازی

محترم الحاج محمد اسماعیل وزیر انرژی و آب در حالیکه محترم محمد جلیل شمس معین اداری وزارت انرژی و اب جریان کنفرانس را به لسان آلمانی ترجمه مینمود جوابات و توضیحات لازم را بخبر نگاران ارائه داشتند و این جریان کنفرانس مطبوعاتی مستقیماً از طریق تلویزیون ( DW ) دویچ ویلی در سراسر کشور آلمان بخش گردید.

بروز چهار شنبه 30/11/2005

مجمع به ارتباط سیستم انرژی قابل تجدید جهان سوم بریاست هرمن شیر رئیس قنسلی انرژی قابل تجدید جهانی دایر گردید، نماینده گان کشور های اروپائی و امریکائی معلومات شانرا روی پالیسی و احد انکشاف انرژی قابل تجدید و نتایج مجمع انرژی قابل تجدید سال 2004 بخوانش گرفتند و تاکید صورت گرفت کشور هایکه در عرصه انرژی قابل تجدید تجربه دارند کشور های جهان سوم را کمک و یاری رسانند. مجمع بساعت دو بجه بعد از ظهردر شهر بن آلمان خاتمه پذیرفت.

بعدا محترم الحاج محمد اسماعیل خان وزیر انرژی و آب و داکتر محمد جلیل شمس معین وزارت انرژی و آب غرض مذاکره با یک کمپنی انگلیسی به ارتباط خریداری دیزل جنراتور ها بصوب دوبی حرکت نمودند.

هیئت افغانی با کمپنی انگلیسی بروز بنجشنبه و جمعه به ارتباط تورید یکتعداد دیزل جنراتور ها بظرفیت های الی 30 میگاوات مذاکره نموده معلومات و مشخصات لازم را از کمپنی دریافت و معلومات کافی بدست آوردند که در رابطه به آن در وزارت تصمیم گرفته خواهد شد .

هیئت عالی رتبه وزارت انرژی و آب بروز شنبه مورخ 3 دسامبر 2005 بعد از پایان سفر به کابل برگشتند.

نتیجه گیری

•  کشور های انکشاف یافته از منابع انرژی عنعنوی بصورت اعظمی استفاده نموده اند و منابع شان رو به خلاصی بوده، نیازمندی به این منابع روز افزون و قیمت ها در صعود است و هکذا اظهار میدارند که با استفاده از انرژی عنعنوی درجه حرارت جهانی بلند رفته و محیط زیست آلوده گردیده است . بدبختانه که افغانستان ازاین کاروان استفاده از انرژی عنعنوی عقب مانده ولی خوشبختانه که منابع انرژی عنعنوی ما جوان و بدون استفاده باقی مانده است ، کشور های عقب مانده جز ضرر از تغیر اقلیم و آلوده شدن محیط زیست با آزاد شدن گاز های مضر و کار بن دای اکساید هیچ نفعی را نبرده اند.

کشور های انکشاف یافته در صدد آن هستند تا بدیل انرژی عنعنوی را که انرژی قابل تجدید است انکشاف دهند و تاکید مینمایند که در آینده یگانه منبع همگانی و پاکی که خدا داد است باید در انکشاف آن بدون معطلی از همین حالا کار شود و اکثر کشور ها در این مورد تحقیقاتی را انجام داده و در صدد ترویج آن هستند ، لازم است تا در افغانستان در پهلوی انکشاف انرژی عنعنوی که دست نخورده باقی مانده با استفاده از تجارب دیگران به انکشاف انرژی قابل تجدید اولیت داده شود و دهات و قریجات دور افتاده از منابع انرژی قابل تجدید مانند انرژی آفتاب ، باد، انرژی بایوماس، و انرژی بایوگاز مستفید و از آلوده شدن محیط زیست جلو گیری شود و سطح زندگی مردم ارتقاء نماید. اشتراک هیئت عالی رتبه وزارت درین مجمع مفید ، ارزنده و آموزنده بود زیرا همه بحث ها و تبادل نظر ها به ارتباط انرژی قابل تجدید با تکنالوژی جدید که ما از ان بهره مند نیستیم صورت گرفت.

•  در آلمان با افغانهای مقیم آلمان ملاقات و صحبت صورت گرفت و آنها از وضع انکشاف انرژی و آب در افغانستان آگاهی حاصل نمودند.

•  با دایر شدن کنفرانس مطبوعاتی مردم آلمان از وضع عمومی در افغانستان و بخصوص وضع انرژی و آب افغانستان در جریان قرار گرفتند.

• ملاقات با موسسات کمک کننده آلمانی و جلب توجه آنان به خاطر همکاری های بیشتر با افغانستان

بیانیه الحاج محمد اسماعیل وزیر انرژی و آب جمهوری اسلامی افغانستان در کنفرانس همکاری های اقتصادی منطقوی در وزارت امور خارجه

پرویز کاکر - کابل - 13 قوس 1384: محترم الحاج محمد اسماعیل وزیر انرژی و آب جمهوری اسلامی افغانستان صبح امروز 13 قوس 1384 در کنفرانس همکاری های اقتصادی منطقوی که در وزارت امور خارجه کشور دایر گردید اشتراک ورزیدند. این کنفرانس دو روز ه از چهارم تا 5 دسامبر 2005 ادامه خواهم داشت. محترم الحاج محمد اسماعیل وزیر انرژی و آب در کنفرانس مذکور بیانیه خویش را پیرامون امورات اقتصادی و مشکلات و ضروریات انرژی و آب چنین ارائه نمودند:

اهمیت سکتور انرژی بحیث یک عنصر عمده زیر بنائی در ایجاد، تشدید و تسریع عملیه رشد اقتصادی در یک کشور، احتیاجی به توضیح وبحث ندارد. در کشور ما افغانستان نقش سکتور انرژی هنوز هم چند بار بالاتر از آنست که درحالت عادی تصور شده میتواند.

سطح استفاده از انرژی در افغانستان در حال حاضر نسبت به همه کشور های جهان پائینتر است. فقط در حدود 4 الی 6 فیصد نفوس کشور به نیروی برق دسترسی دارند و استفاده سرانه سالانه از برق 26 کیلووات ساعت میباشد، در حالیکه ضرورت فعلی ما در تحت شرایط موجود یک هزار میگاوات است که البته با رشد اقتصادی این احتیاج نیز ازدیاد میابد. با در نظر داشت این وضع شما میتوانید اطمینان کامل داشته باشید که دولت افغانستان در بهتر ساختن سطح استفاده از انرژی کاملاً جدی است تا آنکه وضع امنیتی را در کشور بهتر ساخته و رشد اقتصادی دوامدار را تامین کند که در اثر آن سطح رفاه مردم بالاتر رود.

همکاری منطقوی در قدم اول برای حل این مشکل فوق العاده مهم است زیرا گرچه افغانستان از نگاه داشتن منابع تولیدی انرژی ، چه عنعنوی باشد و چه قابل تجدید ، فوق العاده غنی است، ولی آماده ساختن آن برای بهره برداری از یکطرف به موارد مالی هنگفتی ضرورت دارد که کشور ما به تنهائی قادر به تهیه آن نمی باشد، و از طرف دیگر مدت طولانی را در برمیگیرد که از نگاه سیاسی و اجتماعی حوصله مندی لازم برای آن وجود ندارد. بنا بر آن تورید انرژی از کشور های همسایه از نگاه قیمت و مدت مناسبترین وسیله رفع مشکل شناخته شده میتواند.

روی این اصل نقش افغانستان در وضع موجود و در مدت کوتاه در همکاری منطقوی در سکتور انرژی ، نقش خریدار و مستهلک است که از راه موافقت های دو جانبه در عمل پیاده میشود. هم اکنون برای تنویر بعضی شهر های شمال افغانستان از برق تاجکستان، ازبکستان و ترکمنستان و در بعضی شهرهای غرب از برق ترکمنستان و ایران استفاده میشود. هم چنان کار احداث شبکه انتقال برق از ازبکستان به شمال افغانستان و امتداد آن به کابل آغاز یافته و ما امیدواریم که در ظرف سه سال آینده بتوانیم از راه این لین 220 کیلو ولتی برق مورد ضرورت کابل و حتی ولایات شرق و جنوب افغانستان را نخست از ازبکستان و بعداً برعلاوه از کشورهای تاجکستان و ترکمنستان تامین کنیم.

بدیهی است که نظر به محدودیت حجم بازار افغانستان خریداری برق از همسایگان برای رفع احتیاج داخلی چشم گیر بوده نمیتواند ، اما افغانستان موقیعت جغرافیائی و استراتیژیکی مهمی را در آسیا دارا است که بدون شک میتواند پل ارتباطی غیر قابل انصرافی بین کشور های دارای تولید انرژی ما زاد در آسیای مرکزی و کشور های محتاج به انرژی در جنوب و جنوب شرق آسیا باشد ، بطوریکه انتقال انرژی اضافه تر از احتیاج تاجکستان ، ازبکستان ، ترکمنستان و دیگر کشور های واقع در شمال افغانستان به پاکستان ، هندوستان و بقیه مناطقی که در جنوب آن موقعیت داشته و به این انرژی اشد ضرورت دارند ، از هر راه دیگری غیر از راه افغانستان اگر هم از نگاه تخنیکی ناممکن نباشد ، از نگاه اقتصادی قابل صرفه نیست.

البته شبکه ای که برای انتقال ترانزیتی برق از خاک افغانستان مورد استفاده قرارمیگیرد باید دارای ظرفیت و قدرت بیشتر از شبکه ای باشد که جهت انتقال برق بمنظور استفاده داخلی در افغانستان از آن کار گرفته میشود. در حال حاضر یک پروژه انتقال برق توسط لین 500 کیلو ولتی که ظرفیت انتقال حد اقل یکهزار میگاوات را دارا است ، جهت انتقال برق از تاجکستان به پاکستان تحت مطالعه است. هرچند بدیلهای مختلفی برای تمدید این لین وجود دارد اما عبور دادن آن از افغانستان به مسیری که ما در نظر داریم مساعد ترین آن بشمار میرود. زیرا احداث این لین و تمدید آن از نقطه تولید به سرحد افغانستان / تاجکستان و از آنجا در امتداد سرحد بین دو کشور و داخل کردن آن از سه گوشه سرحدی افغانستان، تاجکستان و چین به پاکستان و یا عبور دادن آن از تنگنای واخان به پاکستان با در نظر داشت جغرافیای این منطقه دارای کوه های شامخ و فاقد راه های موا صلاتی که بتواند بصورت متداوم در جریان سال مورد استفاده قرار گیرد، هم از نگاه عملی ناممکن است ( زیرا لین های برق معمولاً در کنار راه های مواصلاتی احداث و تمدید شده میتواند) ، هم از نگاه تخنیکی و اقتصادی بسیار مشکل است ( چه ضایعات در مناطق کوهستانی و سرد بسیار زیاد است) و هم از نگاه حفظ و صیانت و تامین امنیت نهایت دشوار بشمار میرود ، علاوه بر اینکه در چنین حالتی برق به مناطق شمالی پاکستان وارد میشود که دارای سب استیشن مناسب نبوده و محلی نیست که به این برق وارداتی ضرورت داشته باشد . بنابر آن مساعد ترین راه به نظر ما آوردن لین انتقال برق از تاجکستان به پلخمری و از آنجا به کابل و تمدید آن از سرحد شرقی افغانستان به سب ستیشن پشاور میباشد که در آنجا از راه سب ستیشن 500 کیلو ولتی موجود به شبکه برق داخلی پاکستان داخل شده و در مناطقی مورد استفاده قرار میگیرد که به آن ضرورت دارد. مزیت دیگر این مسیر انتقال آن است که افغانستان هم میتواند با احداث یک سب استیشن مناسب در دور و نواحی کابل از آن برای رفع احتیاج ولایات شرقی و جنوبی خود استفاده کند. همچنان انتقال گاز از ترکمنستان به پاکستان و از آنجا به مناطقی که به این منبع انرژی ضرورت داشته باشد ، از طریق افغانستان کوتاه ترین و ارزانترین راه بشمار میرود.

باین اساس در مدت متوسط افغانستان بحیث معبر ترانزیتی انرژی از کشور های آسیای مرکزی به بازارهائی بوده میتواند که به این انرژی احتیاج مبرم دارند. البته این انتقال بموجب قرار داد های دو جانبه از مجرای شبکه های خواهد بود که مستقل از یکدیگر و احیاناًً در پهلوی هم قرار داشته و با انرژی تولید شده در داخل افغانستان و شبکه ملی آن سر و کاری ندارد.

همه میدانیم که افغانستان از خود منابع سرشار انرژی دارد که بطور مثال ظرفیت تولید برق آبی آن 23 هزار میگاوات و تولید برق از گاز یکهزار میگاوات تخمین میشود. در صورت بهره برداری ازین منابع افغانستان میتواند در تجارت منطقوی انرژی نقش اساسی داشته باشد، در مدت طویل ناگزیر باید این منابع مورد استفاده قرار گیرد و این مرحله ای است که شبکه های ملی کشور های مولد و مستهلک انرژی در منطقه به شکل یک زنجیر در یک شبکه منطقوی با هم وصل گشته باشد. مزیت این شبکه منطقوی در آنست که هریک از کشور ها انرژی تولید شده خود را به شبکه داخل ساخته و انرژی مورد ضرورت خود را از آن اخذ میدارد و باین ترتیب نوسانات موسمی در تولید و استهلاک در کشور های مختلف در اثر ارتباط و استفاده از ذخیره مشترک تلافی گشته و پرچوی های که در اثر حوادث غیر مترقبه در یک منطقه بروز کند ، به سرعت مرفوع شده میتواند. به این ترتیب درجه اعتماد بالای انرژی بالا رفته و پایه اساسی رشد اقتصادی را مطمئنتر میسازد. همچنان زمینه سرمایه گذاری های خصوصی توسعه یافته و شرایط پیشرفت اقتصادی دوامدار مساعد تر میگردد.

درین رابطه قابل یاد آوری است که اکثر دریا های افغانستان که منبع برق آبی ارزان بوده میتواند، به کشور های همسایه سرازیر میگردد. مخصوصاً دریاهای آمو ، پنج و کوکچه که به تنهائی خود ظرفیت تولید بیشتر از 20 هزار میگاوات را دارا میباشد. بدیهی است که استفاده از این منابع باید با تفاهم با کشور های همسایه صورت گرفته و در مورد دریا های پنج و آمو که خط سرحدی بین افغانستان و کشور های همسایه را تشکیل میدهد، این استفاده میتواند طور مشترک انجام پذیرد، که این خود مورد مهم دیگری از همکاری منطقوی است.

برای اینکه همکاری منطقوی در سکتور انرژی موفق بوده و برای همه مشترکین مثمر باشد ، به نظر ما ایجاد چند کمیسیون آتی به عضویت کشور های سهم گیرنده در این همکاری منطقوی ضرور است:

در اخیر قابل یاد آوری است که عضویت کشور های منطقه در بعضی موافقتنامه های بین المللی مانند " موافقه بین کشور ها در باره تنسیق منجمنت آب ( ICWC ) " ، " پروتوکول کیو تو" و " کمیسیون بین المللی الکترو تخنیک ( IEC ) " از نگاه فراهم آوری تسهیلات برای به ثمر رساندن همکاری های منطقوی اهمیت بسزائی داشته و خوب خواهد بود اگر کشور های که این موافقت نامه ها را تا هنوز امضا نکرده باشند به این کار اقدام کرده و آنهائیکه آن را امضا کرده اند به تصویب آن بپردازند. از حوصله مندی شما تشکر

وزارت انرژی وآب منحیث ارگان تامین کننده انرژی وآب بمنظوررفع نیازمندیهای اولیه جامعه وبهبود سطح زنده گی مردم مکلف میباشد .انرژی وآب موثرترین عوامل رشد اقتصادی واجتماعی بوده وفعالیت های تولیدی وخدماتی را تسریع میبخشد
انرژی برق منحیث نیروی تولیدی ومصرفی درتوسعه وانکشاف اقتصادملی وعرضه خدمات اجتماعی رول ارزنده را ایفا مینماید
.آب نیز منحیث ماده مهم حیاتی درروند زنده گی اجتماعی واقتصادی جامعه رول تعین کننده دارد
تخریبات تاسیسات وسیستمهای انرژی برق وآب درجریان جنگهای تحمیلی (23) ساله وعدم تطبیق پلانهای مطروحه بنابر کمبودوجوه مالی باعث کاهش محصولات زراعتی وصنعتی گردیده که احیای مجدد تاسیسات وتطبیق پروژه های جدید .زیربنائی دراین عرصه بوقت و بودجه کافی نياز دارد
وزارت انرژی وآب با مساعد شدن شرايط کاری و امکانات محدود دست داشته سعی نموده تا اولویت هارا مشخص , تاسیسات وسیستمهای تخرب شده هردو سکتور را دوباره احیاء وبااستفاده از وجوه محدود دست داشته از جمله بودجه دولتی, مساعدت ها و قروض خارجی که به هیچ وجه جوابگوی نیازمندی کشور نبوده فعاليت های مشخص را در بخش های انرژی و آب انجام داده است. که فشرده آن ذیلا تذکر داده میشود

الف :اجراآت سکتورانرژی برق

انرژي برق قوه محركه چرخهاي اقتصادي واجتماعي بوده ودر رشد عايد ملي رول بارزی داشته ,زمينه كاريابي را مساعد نموده ,ازآلوده شدن محيط زيست جلوگيري ودربلند بردن سطح زنده گی وانکشاف اجتماعی وفرهنگی اهمیت خاص دارد.
ازسالهاي 1359 الی 1380 كه دو دهه جنگ های تحمیلی در افغانستان بوده نه تنها هيچ نوع انكشاف درسكتوربرق به عمل نیامده بلكه تاسیسات وسيستم های برق رساني صدمات زیادی را متحمل گرديده که ازجمله میتوان تخریبات عمده راذیلا تذکر داد

به همین ترتیب در قسمت تولید برق , با وجود اینکه ظرفیت ناصبه دستگاه های تولید برق کشور 454 میگا وات بوده ولی بنابر تخریبات ناشی از جنگها ی تحمیلی,قدرت تولید ی دستگاه های کنونی به (240 ) میگا وات کاهش یافته است .
مصرف سرانه سالانه انرژی برق درکشور(26) کیلووات ساعت بوده که کمترین رقم درسطح جهان است.
ازپوتانسيل برق كشور صرف (1،8 % ) استفاده بعمل امده و تمام سيستم هاي برق اضافه بار وضايعات بيش از (35%)مي باشد.درحال حاضر بنا برصعود نیازمندی به انرژی برق , تولید موجوده تكافوی ضرورت فعلی را نمی نماید وناگزیرا" پرچاوي هاي نوبتي درشبكه ها عملي ميگردد.
مطابق ماستر پلان برق ،افغانستان داراي (24000) ميگاوات پوتانسيل بوده که ازجمله :

پيشبيني شده است وانكشاف آن به سرمايه گذاری هنگفت و وقت بيشتر ضرورت دارد. با وصف امکانات محدود مالی ونیازمندی زمانی برای ایجاد تاسیسات انرژیتیکی بزرگ کارهای ذیل به کمک دولت و تمویل کننده ها (اداره انکشافی ایالات متحده امریکا , بانک جهانی , بانک انکشاف آسیائی , کشور جرمنی , کشور هندوستان , جمهوری اسلامی ایران , کشور کوریا , کشور جاپان ) بادرنظرداشت پلانهای انکشافی کوتاه مدت ومیان مدت اجراءگردیده است.

ب : کارهای عمده ی انجام شده

در بخش طرح پا لیسی قوانین و مقرررات و ارتقای ظرفیت کاری

•  طرح مسوده چهار چوب پالیسی استراتیژیک برای اب ترتیب و مورد تایید کابینه قرار گرفته است.

•  طرح مسوده چهار چوب پالیسی استراتیژی برای سکتور های فرعی منابع اب و ابیاری اماده گردیده است.

•  اصلاح قانون اًب طبق پالیسی جدید وزارت اماده گردیده است .

•  اداره انسجام و هماهنگی پروژه ها ( PCU ) بخاطر ارتقا ظرفیت کاری وزارت ایجاد گردیده است که اجراات ان قرار ذیل اند:

•  به تعداد 105 نفر کورس اموزشی لسان انگلیسی را تعقیب نموده اند.

•  به تعداد 10 نفر در کورس های اموزشی سیستم معلوماتی جغرافیایی ( GIS ) بربیه شده اند.

•  به تعداد 67 نفر در کورس های پروگرام های کمپیوتر و اتو کد را تکمیل نموده اند .

•  تدویر یک کنفرانس " 32 ورکشاپ و سمینار زیاد کورس های تخنیکی انجام داده شده است.

•  اموزش در زمینه سیستم معلومات اداره ( MIS ) صورت گرفته است .

•  همچنان کورس ها اموزشی و مسلکی بخاطر ارتقای سطح دانش پرسونل فنی و اداری دایر و ادامه دارد که شامل بخش های هایدرو لوژی " ابیاری " منابع اب " سروی " دیزاین ومدیریت منابع اب می باشد.

•  به همین ترتیب یک تعداد انجنیران و پرسونل مسلکی در بخش های مختلف تخصص در کورس های کوتاه مدت به خارج اعزام و اموزش دیده اند.

•  همچنان کورس های اموزشی بخاطر فراگیری کمپیوتر و لسان انگلیسی نیز ادامه دارد .

•  به همین ترتیب سمینار ها " ورکشاپ های متعدد در سراسرکشوربخاطر ارتقای سطح اگاهی میراب ها وانجمن ها ی استفاده کننده گان اب به منظور توزیع عادلانه اًب استفاده موثر و پایدار از اًب دایر گردیده است.

•  مسوده مقرره داخلی انجمن ابیاری طرح و تنظیم گردیده است.

•  رهنمودها ی کاری نظارت بخش ابیاری طرح گردیده است.

در بخش احیای مجددعاجل تاسیسات سیستم های ابیاری

1 – ولایت کندز : درین ولایت به تعداد هشت (8 ) پروژه ابیاری احیا و بازسازی گردیده که ساحه تامین اب سی هزار (30000 ) هکتار زمین بوده که از اثر کارهای انجام شده برای ساحه شش هزار هکتار زمین بهبود و ضع ابیاری رونما گردیده است.

2 – ولایت غزنی : درین ولایت به تعداد 5 پروژه ابیاری احیا و باز سازی گردیده که ساحه تحت ابیاری پروژه ها ی مذکور بیست سه هزار (23000 ) هکتار زمین بهبود وضع ابیاری رونما گردیده است . باید متذکر شد که احیا و بازسازی پروژه سرده غزنی و بند ذخیره زنخان شامل پروژه های کار شده میباشد . همچمنان یک قسمت دیوار ساحلی شرقی بند ذخیره سلطان به اثر سرازیر شدن سیلاب روان تخریب گردیده بود که الحمدالله کار عملی ان در این اواخر اغاز گردیده است.

3 - ولایت بغلان : درین ولایت به تعداد 8 پروژه ابیاری احیا و بازسازی شده که ساحه تامین شده اب ده هزار (10000 ) هکتار زمین بوده که از اثر کارهای انجام شده برای پنج هزار (5000 ) هکتار زمین بهبود وضع ابیاری رونما گردیده است.

4 – ولایت پروان : درین ولایت به تعداد 6 پروژه ابیاری بازسازی و نوسازی گردیده اند که ساحه تامین اب شده سی هزار ( 30000 ) هکتار زمین بوده که از اثر امور انجام شده برای ساحه شست هزار (60000 ) هکتار زمین بهبود وضع ابیاری رونما گردیده است احیا و بازسازی پروژه ابیاری ولایت پروان که یکی از پروژه های مهم ابیاری در سطح کشور به شمار میرود و طی دوران جنگ های گذشته قسما تخریب و خساره مند گردیده بود به اثر سعی و تلاش این وزارت امور بازسازی ان به کمک کشور چین اغاز گردیده که تااکنون احیا و باز سازی سربند پروژه "کانال عمومی " سیفون سالنگ و غوربند تکمیل و کار دستگاه واتر پمپ و برق جریان داشته که پیشرفت کار پروژه 90% می باشد . با اکمال و بازسازی پروژه مذکور برای ساحه (25 ) بیست وپنج هزار هکتار اراضی اب کافی تامین میشود .در حالیکه قبلا صرف برای ساحه پانزده (15 ) هزار هکتار زمین اب مهیا بود که از اثر امور انجام شده برای ده هزار (10000 ) هکتار زمین بهبود وضع ابیاری رونما گردیده است . و جوه پیشبینی شده در مرحله اول و دوم پروژه 22 ملیون دالر امریکای بوده ومصارف ان بیشتر ازنه (9 ) ملیون دالر می باشد.

5 - ولایت بامیان : درین ولایت به تعداد 5 پروژه کوچک و متوسط بازسازی گردیده است و به اثر ان برای ساحه بشتر از یک هزار (1000 ) هکتار زمین اب کافی تامین شده که بهبود وضع ابیاری در ان پنجصد (500 ) هکتار می باشد.

6 – ولایت کنرها : درین ولایت به تعداد 5 پروژه کوچک و متوسط ابیاری باز سازی شده که ساحه تحت ابیاری انها پنج هزارو دوصدوچهل (5240 ) هکتار زمین بود و از اثر کارهای انجام شده برای یک هزار (1000 ) هکتار زمین بهبود وضع ابیاری رونما گردیده است.

7 – ولایت میدان وردک : در مجموع به تعداد 8 پروژه کوچک و متوسط بازساز شده و برای ساحه پنج هزار ویکصد (1100 ) هکتارزمین میباشد.

8 – ولایت هرات : درین ولایت به تعداد 25 پروژه کوچک و متوسط ابیاری احیا و بازسازی شده که ساحه تامین شده اب برای اراضی سی هزار (30000 ) هکتار زمین بود که از اثر کارهای انجام شده بهبود وضع ابیاری در ان شش هزار (6000 ) هکتار زمین میباشد.

9 - .لایت بلخ : به تعداد 5 پروژه در ین ولایت بازسازی شده که ساحه تحت ابیاری نه هزار ( 9000 ) هکتارزمین بوده و در سه هزار (3000 ) هکتار زمین بهبود رونما گردیده است .

10 – ولایت لغمان : در مجموع به تعداد 15 پروژه ابیاری بازسازی شده و برای ساحه شش هزار و یکصد ونو (6190 ) هکتار زمین اب کافی تامین شده که بهبود وضع ابیاری از اثر کارهای انجام شده پنجصدوسی (530 ) هکتار زمین میباشد.

11 – ولایت بادغیس : درین ولایت به تعداد پروژه بازسازی شده وبرای سه هزار (3000 ) هکتار زمین اب کافی تامین شده که بهبود وضع ابیاری در ان یک هزار (1000 ) هکتار زمین میباشد .

12 - ولایت سمنگان : در مجموع به تعداد 11 پروژه کوچک و متوسط احیا و بازسازی شده و برای ساحه پنج هزار و هشتصدوسی ( 5830 ) هکتار زمین میباشد .

13 – ولایت فراه : به تعداد 6 پروژه بازسازی شده وبرای ساحه شش هزار (6000 ) هکتار اراضی اب کافی تامین که بهبود وضع ابیاری دوهزار (20000 ) هکتار زمین میباشد.

14 – ولایت هلمند: به تعداد 8 پروژه درین ولایت بازسازی و نوسازی شده و برای سا حه بیشتر از بیست هزار (20000 ) هکتار زمین اب کافی تامین شده که از اثر امور انجام شده بهبود و ضع ابیاری در ساحه هفت هزار (7000 ) هکتار زمین رونما گردیده است.

15 – ولایت لوگر : درین ولایت به تعداد 3 پروژه ابیاری بازسازی و نوسازی شده که برای ساحه دوهزاروسه صدوپنجاه (2350 ) هکتار زمین اب کافی تامین و بهبود و ضع ابیار ی پنج صد (500 ) هکتار زمین میباشد .

16 – ولایت تخار : به تعداد 7 پروژه درین ولایت بازسازی و نوسازی شده که برای ساحه بیشتر از بیست و سه هزار (23000 ) هکتار زمین اب کافی تامین و بهبود و ضع ابیاری پنج هزار (5000 ) هکتار میباشد.

17 – ولایت جوزجان : درین ولایت به تعداد 11 پروژه کوچک و متوسط ابیاری بازسازی ونوسازی شده وبرای ساحه شش هزار (6000 ) هکتار اراضی اب کافی تامین شده وبهبود وضع ابیاری در ان دوهزار (2000) هکتار میباشد .

18 – ولایت فاریاب : درین ولایت به تعداد 6 پروژه نوسازی و بازسازی گردیده که احیا مجدد بند ذخیره سرحوض میمنه شا مل پروژه های مذکور بوده که مرحله دوم و سوم اعمار پرچاوه ساحلی و ترمیمات جسم بند بوده ختم گردیده و کار مرحله چهارم بلند بردن ارتفاع بند در جریان است .

در مجموع در مجموع برای ساحه بیشتر از هشت هزار (8000 )هکتار زمین اب کافی تامین شده که بهبود وضع ابیاری دران پنج هزار (5000 ) هکتار زمین میباشد.

19 – ولایت قندهار: درین ولایت به تعداد 35 پروژه کوچک و متوسط ابیاری بازسازی و نوسازی گردیده که احیا و بازسازی بند ذخیره دهله شامل امور انجام شده میباشد برای ساحه بیشتر از چهل هزار (40000 ) هکتار زمین اب کافی تامین شده و بهبود وضع ابیاری در حدود پنج هزار (5000 ) هکتار زمین میباشد.

20 – ولایت پکتیا: به تعداد پروژه 2 پروژه کوچک ومتوسط ابیاری در ین ولایت بازسازی شده و برای ساحه یک هزار (40000 ) هکتار زمین اب کافی تامین شده و بهبود وضع ابیاری در ان پنجصد (500 ) هکتار زمین میباشد.

21 – ولایت کابل : درین ولایت به تعداد 8 پروژه کوچک و متوسط ابیاری بازسازی شده که امور ارزیابی بازسازی بند ذخیره قرغه و امیر غازی شامل ان میباشد . با انجام کارهای متذکره باری ساحه سه هزار و یکصدوسی ویک (3131 ) هکتار زمین اب کافی تامین شده که بهبود وضع ابیاری یک هزار و یک صد (1100 ) هکتار زمین میباشد.

22 – ولایت ننگرهار: درین ولایت به تعد38 پروژه احیا و بازسازی شده که ساحه تحت ابیاری ساختمانهای متذکره ده هزار(10000 ) هکتار زمین بوده که از اثر ان برای دوهزار (2000 ) هکتارزمین بهبود وضع ابیاری رونما گردیده است.

23 – ولایت نورستان : درین ولایت به تعداد 2 پروژه بازسازی شده که ساحه تحت ابیاری کانال های مذکور یک هزار وپنج صد (1500 ) هکتار زمین وبهبود وضع ابیاری پنجصد (500 ) هکتارزمین میباشد.

24 – ولایت ارزگان : درین ولایت به تعداد 4 پروژه بازسازی گردیده که ساحه تحت ابیاری کانال های مذکور دوهزار وهفت صدوبیست (2720 ) هکتار زمین و بهبود وضع ابیاری چهار صد(400 ) هکتار زمین میباشد.

25 – ولایت ذابل : درین ولایت به تعداد 4 پروژه بازسازی گردیده که ساحه تحت ابیاری کانال های مذکور یک هزار و هشت صدو ده (1810 ) هکتار زمین وبهبود وضع ابیاری چهار صدوپنجاه دو (452 ) هکتار زمین میباشد.

26 – ولایت غور : به تعداد 10 پروژه کوچک و متوسط ابیاری درین ولایت ارزیابی که امورسروی و دیزاین چهار پروژه ان تکمیل و عنقریب اغاز میگردد. از اثر کارهای انجام شده برای ساحه یک هزار (1000 ) هکتار زمین اب کافی تامین شده است . بهبود وضع ابیاری پنج صد(500 ) هکتار زمین بازسازی تعمیر اداره شامل پروژه های مذکور میباشد.

27 – ولایت نیمروز: به تعداد 3 پروژه ارزیابی شده که بازسازی اداره ابیاری و سروی نهر لشکری شامل ان میباشد. که از اثر ان ساحه بشتر از پنج هزار( 5000 ) هکتار زمین اب کافی تامین میگردد. که بهبودوضع ابیاری در ان یک هزار (1000 ) هکتار زمین میباشد.

28 – ولایت بدخشان : به تعداد 7 پروژه سروی شده که پروژه های مذکور تحت ساختمان قرار دارد با تکمیل انها در حدود یک هزار وپنجصد (1500 ) هکتار زمین بهبود وضع ابیاری رونما شده و برای ساحه پنج هزار (5000 ) هکتار زمین ار اب کافی تامین میگردد.

29 – ولایت کاپیسا : به تعداد 10 پروژه کوچک و متوسط ابیاری درین ولایت سروی گردیده امور دیزاین انها تکمیل و پروژه های مذکور تحت ساختمان قرار دارد که از اثر کارهای متذکره برای ساحه هشت هزار (8000 ) هکتار زمین اب کافی تامین شده و بهبود وضع ابیاری در ان دوهزار (2000 ) هکتار زمین میباشد.

30 – ولایت پکتیکا : به تعداد 7 پروژه کوچک و متوسط سروی ویزاین گردیده که پروژه های مذکور تحت ساختمان قرار دارد بهبودوضع ابیاری دوصدوپنجاه (250 ) هکتار میباشد.

31 – ولایت خوست : درین ولایت به تعداد 18 پروژه ارزیابی امور دیزاین 5 ان تکمیل و پروژه های مذکور تحت ساختمان قرار دارد. بهبود وضع ابیاری دوصدپنجاه (250 ) هکتار میباشد.

32 - ولایت سرپل : درین ولایت به تعداد 9 پروژه سروی ودیزاین گردیده که پروژه های مذکورعنقریب در معرض تطبیق و اجرا قرار داده میشود بهبودوضع ابیاری در انها یک هزار و پنج صد (1500 ) هکتار زمین میباشد. و تامین اب کافی چهار هزار (4000 ) هکتار زمین میباشد.

33 – ادارات ابیاری ولایات دایکندی و پنجشیر جدیدا اغاز گردیده و تشکیل انها از مقامات ذیصلاح منظوری گرفته شده امید واریم مانند سایر ولایت پروژه های ابیاری را نیز درین ولایات اغاز نمایم .

درمجموع در سی و چهار (34 ) ولایت کشور در دوره انتخابی ریاست جمهوری به تعداد سه صدو هشت (308 ) پروژه کوچک ومتوسط ابیاری "بازسازی و نوسازی شده که تامین اب دو صدوهفتاد دوهزار (272000 ) هکتار زمین بوده و بهبود وضع ابیاری در انها هشتادو یک هزار (81000 ) هکتار زمین میباشد . که عنقریب از طریق اطلاعات جمعی چاپ و بدسترس هموطنان عزیز قرارداده میشود.

دربخش پاک کاری کانال ها

همه ساله به تعداد یک هزار (1000 ) عمومی و نهر ها به طول ده (10 ) هزار کیلو متر به حجم یکصد پنجاه هزار متر مکعب که ذریعه حشر و به حجم یکصدوپنجاه هزار متر مکعب که ذریعه وسایط به اثر سازمندهی ادارات ابیاری ولایات کشورذریعه حشر توسط خود زار عین پاک کاری شده که از اثر ان برای ساحه یک ملیون هکتار زمین اب کافی تامین میگردد.

در بخش سیلاب ها

- پروسه انتقال پنجاه (50) هزار بکس گبیون بخاطر جلوگیری از تخریبات سیلاب ها به ولایات کشور جریان دارد.

- طبق پیشنهاد این وزارت وامر فوق العاده جناب محترم ریس جمهور کشور مبلغ یک ملیون دالر امریکایی بخاطر تحکیم کاری نقاط تخریب شده کشور از اثر سیلاب ها منظور گردیده که امور تحکیم کاری در 8 ولایت کشور (لغمان "ننگرهار "کابل" تخار "بغلان "کندز "جوزجان "بدخشان ) پروسه داوطلبی ختم وتحکیم کاری ساحات مذکور عنقریب اغاز میگردد.

در بخش تحکیم کاری سواحل امو

تحکیم کاری سواحل دریا امو در ولسوالی های کلدار " شورتپه وبندر حیرتان درولایت بلخ و تحکیم کاری در ولسوالی های دشت قلعه " درقد "خواجه بهاوالدین "خواجه غار "چاه اب و ینگی قلعه از بوجی وگبیون در ولایت تخار " تحکم کاری در ولسوالی های قرقین " خم اب ذریعه گبیون در ولایت جوزجان و تحکیم کاری سواحل دریای امو در ولسوالی های امام صاحب قلعه ذال " خوشتپه از بوجی و گبیون در ولایت کندز صورت گردفته است .

در بخش اعمار وبازسازی تعمیرات ادارات ابیاری ولایات کشور

مبلغ یک ملیون دالر امریکایی بودیجه منظورشده این دو بخش بوده که امور داو طلبی انها پکتیا "نیمروز "هلمند "غزنی "میدان وردک "هرات و فاریاب عنقریب اغاز میگردد.

دربخش هایدرولوژی و مترولوژی

•  احیا و بازسازی 3 دستگاه اب سنجی در سنگ نوشه غارو و شوخی بالای معاونین دریایی کابل تکمیل گردیده است.

•  اخذ اطلاعات هایدرولوژیکی توسط دستگاه (100 – HT ) از استیشن های مذکور صورت گرفته است.

•  بازسازی 167 استیشن هایدرولوژِیکی بخاطر اندازه گیری اب در سراسر کشور عنقریب از طریق پروسه پروگرام بانک جهانی اغاز میگردد که وجوه مالی منظور شده ان هشت ملیون وپنج صد هزار دالر امریکایی بوده کهع احیا و بازسازی استیشن های هوا شناسی وبرف سنجی دران شامل میباشد.

•    احداث 30 استیشن هواشناسی نیز عنقریب اغاز میشود.

•    همچنان احداث 30 استیشن اندازه گیری برف در مناطق مرتفع وبرفگیر کشور نیز اغاز میگردد.

در بخش امور سروی و کارهای لابرتوا ر

لابراتواری های امور میخانیکی خاک و تحلیل و تجزیه کمیاوی وبیالوژیکی وزارت که طی دوران جنگ های گذشته تخریب شده بود دوباره احیا و اماده فعالیت گردیده است. که به ده ها نمونه خاک و اب تحلیل و تجزیه شده همچنان امور سروی توپوگرافی و جیوفزیکی پروژه ها در مرکز وولایات کشور صورت گرفته است.

دربخش پروگرام حوزه های دریایی

افغانستان به پنج حوزه دریایی تقسیم گردیده حوزه دریایی کابل " هلمند " امو "حوزه دریایی شمال حوزه دریایی غرب را احتوا می نماید. یکی از برنامه های موثر این وزارت راایجاد ادارات بهبود یافته منابع اب و ابیاری خاطر تنظیم وانکشاف بهتر انها در حوزه های مذکور میباشد. به همین سبب پروگرام حوزه دریایی کندز حوزه دریایی شمال به کمک کمیسون اروپا و بانک انکشاف اسیایی اغاز گردیده که اجراات هرکدام انها قرارذیل اند:

الف : پروگرام حوزه دریایی کندز : این پروگرام شامل چهار برنامه اساسی بوده قرارذیل اند

دربخش تنظیم اب

•  گروپ های کاری در حوزه های فرعی دریایی ایجاد گردیده است.

•  پلان حوزه دریایی طرح و جمع اوری ارقام مورد نیز تکیمل شده است.

•  ساختار تشکیلاتی حوزه دریایی طرح وعنقریب در معرض تطبیق و اجرا قرار دارده میشود.

دربخش احیای مجدد و انکشاف شبکه های ابیاری

•  احیای مجدد 3 ساختمان درولایت تخار "کندز "و بغلان اًغاز و کار ان جریان دارد.

•  سروی اساسی هفده (17 ) سربند و کانال ابیاری درولایات "کندز "وبغلان به پایه اکمال رسیده است.که امور دیزاین انها عنقریب تکمیل و دراغاز سال 1385 عملا اغاز میگردد. که با اکمال پروژه های مذکور در سه ولایت متذکره برای ساحه پنجاه ونه (59 ) هزار هکتار زمین اب کافی تامین میگردد.

•  احیا وباز سازی پروژه کندز خان اباد" این پروژه یکی از پروژه های مهم در سطح کشور بوده که قبلا به سیستم انجنیری و عصری در حدود 90% کار ان تکمیل گردیده بود . اماطی دوران جنگ های گذشته "به ساختمان ها ی مربوطه ان خسارات فراوان عاید گردیده است. که امور مربوطه ان از طریق کمیسون اروپا ارزیابی که کار بازسازی ان عنقریب اغاز به مبلغ (5 ملیون ) دالر امریکایی از طریق کمیسون اروپا منظور گردیده است . با اکمال ان برای ساحه بیشتر از سی هزار هکتار زمین اب کافی تامین میگردد.

ب– پروگرام حوزه دریایی شمال

این پروگرام به اساس قرار داد فی مابین وزارت انرژی و اب وبانک انکشاف اسیایی مبنی بر تنظیم و انکشاف حوزه دریایی شمال عقد گردیده است. که طبق اولویت های وزارت امور مربوطه ان از اصلاح و باز سازی 18 نهر ولایت بلخ اغاز گردیده که دراین رابطه اجراات ذیل بعمل امده است"سروی ودیزاین کانال های دولت اباد " مشتاق "چمتال " عبدالله و فیض اباد تکمیل و کار ساختمانی انها اغاز گردیده است . وجوه منظور شده درین رابطه پانزده ملیون دالر امریکایی از قرضه بانک انکشاف اسیایی میباشد.وجوه مصرف شده ان تااکنون یک ملیون وچهار صدهزار دالر امریکایی میباشد.

به همین ترتیب بخاطر مطالعات حوزه دریایی بلخ ده ملیون دالر از طریق اداره انکشافی ایالات متحده وده ملیون دالراز طریق اداره انکشافی ایالات متحده و ده ملیون دالر از طریق کمک بلا عوض کشور جاپان منظور گردیده است . ازاینکه کار ها جدیدا اغاز شده بنا با اکنون مصارف مالی ندارد.

بااحیا و بازسازی پروژه 18 نهر میتوان برای ساحه بیشتر از پنجاه هزار هکتار زمین اب کافی را تهیه نمود. وهمچنان کار درسایر ولایات عنقریب اغاز می شود. به همین ترتیب مطالعات اقتصادی و تخنیکی مقدماتی حوزه هریرود به کمک مالی بانک انکشاف اسیایی نیز تکمیل شده است.

ج- اجراات درمورد مطالعات حوزه دریایی کابل و مرکز تحقیقات اب

احداث مرکز تحقیقات اب ومحیط زیست یکی از پروژه مهم درین وزارت میباشد" که پروه مذکور با سرمایه یک ملیون دالر امریکایی از کمک های بلاعوض کشور ایران در حالت اعمار قرار دارد که تااکنون 60% امور مربوطه ان پیش رفته است . پروژه مذکور الی ختم سال 1384تکمیل ومورد بهره برداری قرارخواهد گرفت .مطالعات طر ح جامع حوزه دریایی کابل (ماستر پلان حوزه دریایی کابل ) با سرمایه بشتر ازیک ملیون دالرامریکایی از کمک های بلاعوض کشور ایران اغاز شده است که امور مربوط ان در حدود82 %

پیش رفته است . پروژه مذکور الی اخر سال 1384 تکمیل و اسناد مطالعه شده به اختیار وزارت انرژی و اب وسایر وزارت خانه های ذیربط گذاشته میشود . از طریق این پروژه قادر میگردیم تا تعادل بین منبع ومصرف را برجسته ساخته و همچنان این پروژه قادر میگردیم تا تعادل بین منبع ومصرف را برجسته ساخته و همجنان این پروژه ما را در اولویت بندی نیازمندی های بخش های مختلف اقتصادی ملی در مورد تامین اب برای نوشیدن "زراعت "صنعت "برق ومحیط زیست کمک نموده تادر روشنایی ان پلان های انکشافی حوزه دریایی کابل را طور درست طرح ودر معرض تطبیق و اجرا قرار دهیم .

دربخش پروژه های بزرگ و متوسط اب وبرق

  درین بخش پروژه های ذیل شامل بوده و اجراات انها قرارذیل اند:

  نصب دروازه های پرچاوه کجکی

بانصب دروازه های پرچاوه کجکی حجم ذخیره از یک ملیارد و هفتصد ملیون متر مکعب به دو ملیارد وهفبصد ملیون متر مکعب ازدیادبافته اندازه برق از سی وسه میگاوات به یکصدو پنجاه میگاوات وچهل وهشت هزار هکتار زمین جدیدا تحت ابیاری قرار میگیرد . که درین رابطه گام های برداشته شده " برمیم دروازه های سابقه بخش برق و اب ذخیره کجکی اغاز شده همجنان سروی قراو قصبات وزمین های مربوطه انها که تحت ساحه کاسه ذخیره بند قرار میگیرد توسط کمپنی مانسول نیوزیلندی واثرات اجتماعی و اقتصادی ان از نگاه محیط زیست تحت مطالعه قرارگرفته است امید واریم در اینده نزدیک به نصب دروازه های پرچاوه بند مذکور اقدام عملی نماییم . که امور مالی ان به کمک اداره انکشافی ایالات متحده امریکا صورت میگیرد.پ

اعمار و ساختمان بند ذخیره سلما بالای دریایی هریرود

مبغ هشتاد (80 ) ملیون دالر از کمک های بلا عوض کشور هند درین رابطه منظور شده است که ارزیابی پروژه مذکور توسط کمپنی واپ کاس هندی صورت گرفته وکار مقدماتی ان اغاز و کاربند ذخیره عنقریب اغاز میشود . با اکمال پروژه مذکور 40 میگاوات برق تولید شده و برای ساحه هفتاد وسه (73 ) هزار هکتار زمین که شامل ساحات موجود و جدید میباشد اب کافی تامین میگردد.

بند کنترولی کمال خان

این پرژه در ولایت نیمروز بالای دریایی هلمند موقیعت داشته " با اکمال ان میتوان جلوی تخریب سیلاب ها را گرفته نه تنها برای ساحه 91 هزار هکتار زمین موجود اب مهیا میگردد بلکه میتوان به اندازه 9 میگاوات برق را تولید کرد . دیزاین قبلی پروژه به تجدید نظر ضرورت داشته که درین روزه ها ارزیابی احجام کاری پروژه مذکور از طریق انجنیران مربوطه این وزارت اغاز شده " امیدواریم کارعملی انرا اغاز نماییم . وجوه منظور شده ان (نه صدهزار) دالر امریکایی بخاطر دیزاین قبلی میباشد.

پروژه اب برق کامه

این پروژه یکی از پروژه های مهم اب وبرق در سطح کشور بوده که بالای دریایی کنر در ولایت ننگر هار موقیعت دارد. امور مطالعات اقتصادی و تخنیکی ان در معرض دواطلبی قرارداده شده است . البته با تکمیل ان می توان برای ساحه دوازده هزار (12000 ) هکتار زمین اب کافی را تهیه نموده وچهل و پنج (45 ) میگاوات برق تولید نموده .

و جوه مالی منظور شده جهت مطالعات اقتصادی و تخنیکی (دو ملیون چهار صدهزار) دالر امریکایی میباشد.

بند ذخیره کیله گی بالای دریایی بغلان

این پروژه نیز یکی از پروژه های مهم اب و برق بوده که مطالعات اقتصادی و تخیکی ان در معرض دواطلبی قرار داده شده " بااکمال پروژه مذکور می توان بارای ساحه پنجاه هزار (50000 ) هکتار زمین اب کافی تهیه نموده و پنجاه (50 ) میگاوات برق را تولید کرد.

وجوه مالی منظور شده جهت مطالعات اقتصادی و تخنیکی (دو ملیون ) دالر امریکایی میباشد.

بند ذخیره بخش اباد بالای دریایی فراه رود

این پروژه در ولایت فراه موقیعت داشته که امور مطالعا ت اقتصادی و تخنیکی ان در معرض داوطلبی قرار داده شده " با اکمال ان برای ساحه سی وپنج (35 ) هزار هکتار زمین اب کافی تهیه شده وبیست (20 ) میگاوات برق تولید خواهد شد .

وجوه مالی منظور شده جهت مطالعات اقتصادی و تخنیکی (دو ملیون دوصد هزار ) دالر امریکایی میباشد.

پروژه بند ذخیره گت بالای دریایی لوگر

اهداف اساسی این پروژه عبارت است از :

-  تهیه اب اشامیدنی برای شهر کابل

-   تهیه اب زراعتی برای ساحه ده هزار (10000 ) هکتار زمین .

-   تقویه اب های زیر زمینی .

-   گواراساختن محیط زیست.

که در مورد مطالعات اقتصادی و تخنیکی پروژه مذکور به کمپنی جایکا جاپانی مذاکره جریان دارد امید واریم که کار انرا مانند سایر پروژه ها اغاز نماییم .

مطالعات اقتصادی و تخیکی پروژه های کوچک و متوسط ا بیاری

( 20 ) پروژه کوچک و متوسط ابیاری در ولایات کابل " سرپل " فاریاب " غزنی " پکتیا " ارزگان " هرات " کاپسا " دایکندی " در معرض داوطلبی قرار داده شده امید واریم کارانها را در ولایات متذکره اغاز نماییم . و جوه مالی منظور شده جهت مطالعات اقتصادی و تخیکی ( چهار ملیون ) دالر امریکایی میباشد.

نتیجتا باید گفت که بودیجه اصلی و خارجی این وزارت در بخش سکتور اب در سال 1384 نودونه (99 ) ملیون دالر امریکایی میباشد. وبخاطر تطبیق برنامه های ارتقا ظرفیت کاری احیا عاجل شبکه های ابیاری "تنظیم و انکشاف حوزه های دریایی و پروژه های بزرگ اب و برق مبلغ سه ملیارد و چهار صد ملیون (3"4 ملیارد) دالر امریکایی معادل (هفده ملیارد) افغانی ضرورت بوده که در پلان ده ساله اینده اینوزارت پیشبینی شده است. و در صورت دسترسی به وجوه مالی پیشبینی شده و تطبیق برنامه ها ی مذکور ساحات موجود کشت ابی از یک ملیون و پنجصد هزار (1500000 ) هکتار زمین در حدود (چهار ) ملیون هکتار زمین ازدیاد یافته " کشور نه تنها از نگاه مواد غذایی خود کفا و متکی به خود خواهد شد بلکه قادر خواهد بود تا مقدار بیشتر محصولات زراعتی و حیوانی خود را به خارج صادر نموده و بینه مالی اقتصادی خود را تقویه نماید.

ج : پروژه های عمده تحت اجراء

د : پلانهای آینده
درسکتوربرق پلان ده ساله از سال 1384 الی 1393 شامل (66) پروژه به سرمایه مجموعی چهار ملیاردوچهارصدوهفتادوپنج ملیون وسه صد هزار دالرترتیب وازجمله تا به حال .صرف ششصدونودوشش ملیون دالربه شکل قرضه وکمک بلاعوض ازطرف دولت و تمویل کننده ها تعهد ومتباقی کمبود است
هرگاه وجوه مورد نیاز تمویل وپروژه ها مطابق پلان تطبیق گردد, فیصدی برق رسانی که فعلا" (6%) است به (50%) افزایش یافته,سطح ضایعات از(35%) به (20%) کاهش نموده وظرفیت تولیدی .دستگاه های مولد برق از(240)میگاوات فعلی به (940) میگاوات تزئید وتعداد مشترکین فعلی از (298000) به (2500000) مشترک افزایش خواهد یافت