طرح های جامع دراز مدت ، میان مدت و کوتاه مدت عاجل آبیاری در صفحات شمال کشور

پرويز کاکر - کابل 18 سنبله 1385: محترم الحاج محمد اسماعیل وزیر انرژی و آب طرح های جامع دراز مدت ، میان مدت و کوتاه مدت عاجل آبیاری در صفحات شمال کشور و خاصتاً در ولسوالی اندخوی و ولسوالی های همجوار آن که از لحاظ آب آشامیدنی به مشکلات شدیدی مواجه میباشند به شورای محترم وزیران ارائه فرمودند که خلاصه طرح های مذکور قرار ذیل است:

پروژه انکشافی آمو دریای علیا که یکی از مهمترین و بزرگترین پروژه های آب و برق افغانستان به شمار میرود و دارای مشخصات عمده ذیل میباشد.

1- احداث بند ذخیره بالای دریای آمو در مرز مشترک بین افغانستان و تاجکستان تا آب مورد ضرورت آبیاری صفحات شمال کشور را تهیه نماید. این بند همچنان مقدار 1000 میگاوات انرژی برق تولید خواهد کرد.

2- کانال عمومی مربوطه بطول حدود 350 کیلو متر بوده که از قلعه ذال ولایت کندز شروع گردیده و به ولسوالی اندخوی و نواحی آن در ولایات فاریاب ختم میگردد.

3- این بند بیش از 500 هزار هکتار زمین معادل دو نیم ملیون جریب اراضی فعلی و جدید در ولایات بلخ، جوزجان و فاریاب آبیاری خواهد کرد.

4- دستگاه استیشن برق آبی به ظرفیت 1000 میگاوات ایجاد خواهد شد.

این پروژه یکی از مهمترین پروژه های آب و برق بوده که ساحه آن شامل چهار ولایت شمال افغانستان بوده و برای ده ها هزار نفر در منطقه کار ایجاد خواهد کرد.

پروژه میان مدت آبیاری کلیفت:
1- پروژه آبیاری کلیفت موازی 20 هزار هکتار (100 هزار جریب) زمین را آبیاری خواهد کرد.
2- طول این پروژه 130 کیلو متر میباشد که از جمله 30 کیلو متر پایپ لین و متباقی 100 کیلو متر آن به قسم کانال خواهد بود.
3- این پروژه توسط پمپ فعال در حدود 20 میگاوات انرژی برق ضرورت دارد.
طرح مقدماتی و هدایت نامه تخنیکی و اقتصادی پروژه از طرف وزارت انرژی و آب به وزارت اقتصاد ملی ارسال گردید. تا در استخدام کمپنی مشورتی جهت مطالعه امکان یابی و فزیکی پروژه اقدام لازم صورت گیرد.

طرح عاجل کوتاه مدت
در قسمت تهیه آب آشامیدنی برای ولسوالی اندخوی و نواحی همجوار آن طرح عاجل دیگری که آب مورد ضرورت آن منطقه را از دریای آمو در ساحه خم آب توسط پمپ به منطقه اندخوی و نواحی همجوار آن انتقال مینماید پیشنهاد گردید.

این طرح کوتاه مدت که با هزینه کم در طول حدود یک سال اجرا میگردد توسط پایپ لین آب مورد ضرورت آن ناحیه را تامین خواهد کرد.

طرح های مذکور از طرف وزارت انرژی و آب به شورای وزیران تقدیم گردید که شورای وزیران جمهوری اسلامی افغانستان طرح اول را منحیث طرح جامع و دراز مدت و طرح سوم را طرح عاجل و کوتاه مدت مورد تائید قرار داده و به وزارت های انرژی و آب ، مالیه و اقتصاد هدایت داده شد تا کار های مربوطه را به اسرع وقت روی دست گرفته و پی گیری لازم صورت گیرد..

پرويز کاکر 24 آگست 1385 : محترم الحاج محمد اسماعیل وزیر انرژی و آب قرار داد پروژه آب و تولید برق بخش آباد بالای دریای فراه رود را با رئیس کمپنی خدمات مشورتی هندوستان به امضا رسانیدند. این پروژه در ساحه 100 کیلو متری شهر فراه و در فاصله 30 کیلو متری سرک عمومی کابل- هرات موقعیت دارد.

اهداف این پروژه عبارت از ذخیره آب به حجم 570 ملیون متر مکعب در ساحه بخش آباد بوده که در بهبود آبیاری در منطقه نقش مهمی را خواهد داشت. با تکمیل شدن این پروژه 35000 هکتار زمین زراعتی موجود و 26000 هکتار اراضی جدید تحت آبیاری قرار خواهد گرفت.

قابل تذکر است که ً با تطبیق این پروژه تولید حدود 20 میگاوات انرژی برق نیز پیش بینی گردیده است.

مصارف مجموعی قرارداد این پروژه همراه با مطالعات تخنیکی و اقتصادی آن که با کمپنی خدمات مشورتی و انجینری کشور هندوستان به امضاء رسید مبلغ 2321560 دالر آمریکائی میباشد.

پرويز کاکر 22 آگست 1385 : محترم الحاج محمد اسماعیل وزیر انرژی و آب قبل از ظهر دیروز از تاسیسات بند های برق ماهیپر ، سروبی و نغلو و همچنان از بند برق درونته ولایت ننگرهار دیدن بعمل آوردند. قابل ذکر است که از اعمار بندهای ماهیپر ، سروبی ، و درونته سالهای زیادی میگذرد و اکنون نیاز به ترمیم و بازسازی اساسی دارد.

از اثر توجهات مزید وزارت انرژی و آب بند های متذکره همین اکنون تحت ترمیم قرار داشته و کار آن از طرف انجینیران داخلی و خارجی به شدت ادامه دارد و امید است که تا رسیدن زمستان کار ترمیم و بازسازی توربین های برق بندهای متذکره تکمیل و به بهره برداری سپرده شود .

درین سفر محترم الحاج محمد اسماعیل وزیر انرژی و آب به منظور تکمیل هرچه زودتر کار ترمیمات فابریکات برق متذکره به موظفین مربوطه هدایت لازم را صادر نمود. با اکمال کار این بند ها مشکلات شهریان محترم کابل و جلال آباد تا اندازه زیادی از نگاه کمبود برق مرفوع خواهد شد.

پرويز کاکر 26 جولاي 1385 : قبل از ظهر دیروز تفاهمنام ه در یازده ماده به ارتباط مسایل انرژی و آب بین وزارت انرژی و آب جمهوری اسلامی افغانستان و و زارت نیروی جمهوری اسلامی ایران به امضا رسید.

این تفاهم نامه را از جانب افغانستان محترم محمد اسماعیل وزیر انرژی و آب و از سوی جمهوری اسلامی ایران محترم مهندس پرویز فتاح وزیر نیروی آنکشور در حالیکه هیات رهبری وزارت انرژی و آب ، اعضای هیئت ایرانی ، محترم محمود صیقل معین اقتصادی وزارت خارجه افغانستان و محترم بهرامی سفیر ایران در کابل حاضر بودند امضا نمودند.

بموجب این تفاهمنامه جمهوری اسلامی ایران توافق نمود تا دو پایه توربین گاز (25) میگاوات را در کابل الی رسیدن زمستان به بهره برداری بسپارد. بر اساس این تفاهمنامه به تعداد یک صد نفر از کارمندان فنی و مسلکی نیز تحت آموزش قرار خواهند گرفت و علاوتاً مطالعات تنویر ولایت فراه و قراء وقصبات هم سرحد با ایران و انتقال برق از سنگ توده تاجکستان الی ایران از طریق خاک افغانستان به عهده ایران خواهد بود.

باید علاوه نمود که سیستم بیلینگ صرفیه برق مشترکین نیز به همکاری جمهوری اسلامی ایران تنظیم و ترتیب خواهد شد و در سه شهر عمده افغانستان تطبیق خواهد گردید.

جانب افغانستان و ایران در مورد مسایل آب موافقه نمودند تا معینان آب هردوکشور در مورد مسایل فی مابین هردو کشور همکاری و نشست داشته باشند. جمهوری اسلامی ایران آماده است تا در قسمت طراحی احداث و بهره برداری از تاسیسات آبی مشاورین خویش را اعزام و همکاری نماید. بملاحظه این تفاهم نامه تشکیل منظم جلسات کمیساران آب هلمند همچنان ادامه خواهد داشت و در مورد فاز دوم مرکز تحقیقات آب نیز از جانب کشور ایران اقدام لازم صورت خواهد گرفت.

قابل تذکر است که ایران آمادگی خویش را جهت مطالعات احداث روی بند ذخیره شتوت بالای دریای میدان که آب نوشیدنی شهر کابل را آماده مینماید انجام خواهد داد. باید متذکر شد که مصارف این پروژه ها از کمک های بلاعوض ایران تمویل میگردد

وزیرانرژی و اب کشور درجلسه شورای بین المللی حکام آب درایران شرکت کرد

خبرگزاری باختر 27 ثور 1385: محمداسماعیل وزیر انرژی و اب با هیات معیتی اش در یک سفر دوروزه به ایران در جلسه شورای بین المللی حکام اب شرکت کرد. دراین جلسه یک روزه روی موضوعات مهم مانند تامین اب اشامیدنی سالم در شهر ها و مشکلات مربوط به ان بحث و گفتگو صورت گرفت.

افغانستان برای اولین بار به عضویت شورای حکام اب در امده و این شورا که زیر نظر سازمان جهانی یونسکو اداره میشود بیشتر به مشکلات تنظیم اب ، اداره ان و تشکیل منابع اب جدید می پردازد و دران ده کشور منطقوی از جمله هندوستان ، پاکستان ، تاجکستان ، ترکیه ، ایران ، قزاقستان و غیره عضویت دارند

وزیر انرژی واب گفت: مجموع اعضای شورای حکام اب به این نتیجه رسیدند که مشکلات فراوان اب در افغانستان ، باید مورد توجه بیشتری قرار گیرد و قرار شد یک کمیسیون پنج نفره متشکل از پنج کشور در یافتن و تامین بودجه برای تامین اب و حل مشکلات اب افغانستان با کمک کشور های کمک کننده در بازسازی افغانستان تلاش کنند وزیر انرژی واب افغانستان افزود در این نشست گزارش پنج صفحه یی توسط اونسبت به اوضاع و مشکلات اب افغانستان ارایه شده است .

پرویز کاکر کابل 25 ثور 1385 : محترم الحاج محمد اسماعیل وزیر انرژی و آب روز پنجشنبه در دفتر کار شان با محترم معین انرژی وزارت نفت و انجینیری برق اکراین در حالیکه هیئت معیتی موصوف نیز حضور داشتند ملاقات نمودند.

محترم وزیر انرژی و آب در حال ملاقات با معاون وزارت انرژی کشور اکراین

درین دیدار که هیئت رهبری وزارت انرژی و آب حضور داشتند نخست روی مسایل دوستانه بین دو کشور صحبتهای مفصل و همه جانبه صورت گرفت. متعاقب آن محترم وزیر انرژی و آب روی مسایل برق رسانی در کشور و همچنان اعمار بند های آب و برق که در حال حاضر تحت مطالعه و سروی قرار دارد به جانب اوکراین توضیحات و معلومات ارائه داشتند. محترم وزیر انرژی همچنان از پروژه های که فعلاً کار آن ها تحت اجرا قرار دارد و نیازمند کمک و مساعدت کشور های دوست میباشد یاد آوری نمودند که شامل پروژه های ذیل است:

پلانهای برق رسانی شهری، دستگاه برق پلخمری ، پروژه خان آباد ، توربین های درونته ، دستگاه برق آبی جبل السراج ، رینگ برق رسانی سرتاسری افغانستان ، تجهیزات مورد ضرورت فابریکه های برق ماهیپر ، سروبی و نغلو ، تربیه کدر های فنی و مسلکی ، تهیه دستگاه های تولید برق آفتابی و باد و میکرو هایدلها. در مقابل محترم معین انرژی کشور اوکراین از آمادگی کشورش در جهت کمک و مساعدت به ارتباط پروژه های متذکره اطمینان داد. وی همچنان گفت که کشورش در سرمایه گذاری به منظور تهیه برق در افغانستان سهم فعال خواهد گرفت و علاوتاً در داوطلبی که بخاطر بازسازی افغانستان درپروژه های مختلف برق رسانی صورت میگیرد نیز اشتراک خواهد کرد.

امضای تفاهمنامه بین افغانستان و تر کمنستان

پرویز کاکر کابل 5 ثور 1385: محترم الحاج محمد اسماعیل وزیر انرژی و آب بتاریخ 3 ثور 1385 با هیئت معیتی شان عازم کشور ترکمنستان گردیدند. درین سفر محترم وزیرانرژی و آب و هیئت معیتی شان با جلا لتمآب آقای نیازوف رئیس جمهور ترکمنستان ، معاون رئیس جمهور و وزیر انرژی و صنعت ، وزرای امور خارجه ، آب و نفت و گاز آنکشور روی موضوعات برق رسانی به ولایات همجوار و چگونگی پرداخت قروض سابقه صرفیه برق و سایر موضوعات مورد علاقه بحث صورت گرفت که در نتیجه دو جانب تفاهم نامه را به امضا رسانیدند که مواده عمده آن قرار ذیل است:

1. جانب ترکمنستان آماده گی صدور مقدار 300 میگاوات برق را بر علاوه تورید انرژی برق موجود اعلام نمود.

2. ترکنستان آماده است که به ولسوالی های موری چاق ، بالا مرغاب و شهر قلعه نو در ولایت بادغیس و ولسوالی های قرقین و خمیاب در ولایت جوزجان ، لین های انتقال 110 کیلو ولت برق را با احداث شبکه ها و سب ستیشن ها ، صادر نمایند.

3. هر دو کشور تفاهم نمودند تا مطالعه لین 500 کیلو ولت را بین کشور های شان مطالعه نموده و در مرحله کنونی با تمدید لین 220 کیلو ولت بداخل قلمر و خویش اقدام نمایند.

4. بمنظور اصلاح عوارض تخنیکی لین انتقال ترکمنستان – هرات موافقه به عمل آمد که هیات تخنیکی را به هرات اعزام و بعد از بررسی اقدامات مقتضی بعمل آورند ، تا با بلند بردن ولتاژ از 110 کیلو ولت موجود به 220 کیلو ولت امکان صدور 50 میگاوات را فراهم سازند.

5. جانب کشور ترکمنستان موافقه نمود که 50 فیصد مبلغ 7،562،088 دالر قرضه صرفیه برق خویشرا به جانب افغانستان بخشش نمایند. محترم وزیر انرژی و آب دوباره بتاریخ 5 ثور به وطن عودت نمودند

سنگ تهداب ریاست آبیاری ولایت کابل گذاشته شد

پرویز کاکر کابل 31 حمل 1385 : محترم الحاج محمد اسماعیل وزیر انرژی و آب امروز سنگ تهداب ریاست آبیاری ولایت کابل را در حالیکه هیئت رهبری وزارت نیز حاضر بودند در ساحه دارلامان گذاشتند. تعمیر ریاست آبیاری ولایت کابل بمصرف مجموعی 280981 دالر آمریکائی از بودجه قرضه بانک جهانی اعمار میگردد. این تعمیر در مساحت 600 متر مربع در دو طبقه خواهد بود و کار ساختمانی آن تحت نظر ریاست انسجام پروژه ها توسط کمپنی مواد ساختمانی ستاره که قبلاً عقد قرار داد گردیده است در مدت 8 ماه بپایه اکمال خواهند رسید.

سنگ تهداب کانال بند امیر غازی گذاشته شد

پرویز کاکر کابل 31 حمل 1385 :محترم الحاج محمد اسماعیل وزیر انرژی و آب قبل از ظهر دیروز در حالیکه محترم الحاج دین محمد والی کابل و یک عده از انجینیران هندی و روسای وزارت انرژی و آب و اهالی منطقه حاضر بودند سنگ تهداب کانال بند امیر غازی را گذاشتند. کار بازسازی این پروژه که از کمک های بلاعوض کشور دوست هندوستان تمویل میگردد بالغ بر 150 هزار دالر آمریکائی بوده و ترمیم اعمار بند امیر غازی و کانال آن مدت 8 ماه طول خواهد کشید . ارتفاع بند مذکور 24 متر میباشد که بعد از بازسازی کار این پروژه مقدار 2 ملیون متر مکعب آب را ذخیره و در قریه بتخاک موازی 10 هزار جریب زمین را آبیاری خواهد کرد. محترم وزیر انرژی طی این مراسم به اهالی آن منطقه وعده سپردند که بعد از سروی و مطالعات بند متذکره در صورت امکان آن ظرفیت بند بیشتر گردیده و استفاده از برق را نیز میسر خواهد ساخت.

هیئت وزارت انرژی وآب وارد ولایات شمال کشور گردید

فرهاد نورزائي - کابل:به تعقیب سفر محترم الحاج محمد اسماعیل به شمال کشور که از پروژه های آبیاری در شمال کشور بازدید نمودند به تاریخ 14 حوت سال جاری هئیت کاری وزارت انرژی و آب عازم زون شمال کشور گردید تا از پیشرفت کار پروژه های که قبلا آغاز گردیده بود دیدن نمایند. کار پروژه های متذکره عنقریب تمام خواهد شد .

از جمله این پروژه ها یکی پروژه بزرگ بازسازی سربند شهروان ولسوالی امام صاحب ولایت کندز میباشد که به مبلغ 500 هزار دالر امریکایی از طریق وزارت انرژی و آب قرارداد شده و در حدود 45 هزار جریب زمین آن ولسوالی را آبیاری مینماید. قابل یاد آوری است که اخیرآ سربند آن توسط سیلاب در یای آمو مورد تهدید قرار گرفته بود .

ضمناً تحت پروگرام بازسازی شبکه های عاجل آبیاری کشور از طری اداره انسجام پروگرامهای وزارت انر ژی و آب سنگ تهداب 8 پروژه جدید نیز در ولایات مختلف کشور گذاشته شده که بعد از سه ماه آینده تکمیل خواهد شد . پروژه های مذکور قرار ذیل اند:

وزیر انرژی و آب و سفیر کشور هندوستان کار بند آب سلما را د ر ولایت هرات افتتاح نمودند

پرویز کاکر - کابل 18 مارچ 2006:محترم الحاج محمد اسماعیل وزیر انرژی و آب و سفیر کشور هند مقیم کابل در حالیکه سید حسین انوری والی ولایت هرات باستان نیز با ایشان همراه بود بند سلما را که در ولسوالی چشت ولایت هرات موقعیت دارد افتتاح نمودند. این بند بمصرف هشتاد ملیون دالر آمریکائی به کمک کشور هندوستان اعمار میگردد که حدود چهل و دو میگاوات برق تولید خواهد کرد.

درین پروژه پنجصد کار گر مشغول کار می باشد. در ختم افتتاح این بند وزیر انرژی و آب از کمک های دولت هندوستان اظهار امتنان نموده و خواهان همکاری بیشتر آن کشور در عرصه های بازسازی افغانستان گردیدند.

افتتاح و سنگ تهداب گذ اری پایه های لین انتقال برق 220 کیلو ولت حیرتان کابل در ولسوالی میربچه کوت ولایت کابل

پرویز کاکر کابل 15 حوت 1384: کار فوندیشن پایه های لین انتقال برق 220 کیلو ولت حیرتان – کابل که فیز دوم آن از کمک یکصد ملیون دالری بلاعوض کشور دوست هندوستان تمدید میگردد بعد از ظهر دیروز در ساحه ولسوالی میر بچه کوت ولایت کابل افتتاح گردید.

در محفلیکه بدین مناسبت در صحن پارک ولسوالی میربچه کوت ولایت کابل دایر شده بود در جلالتماب محترم الحاج محمد اسماعیل وزیر انرژی و آب ، جلالتمابان والیان ولایات کابل و پروان ، محترم سفیر کبیر کشور دوست هندوستان مقیم کابل ، رئیس عمومی کمپنی گرید پاور ، رئیس کمپنی ( KEC)، رئیس عمومی لین 220 کیلو ولت ( USAID)، رئیس موسسه ( AEAI) و بعضی دیگر مشاورین (USAID ) در سکتور انرژی و عده از متخصصین خارجی از موسسات دیگری که در سکتورانرژی وزارت انرژی و آب و این پروژه مذکور فعالیت دارند، ولسوالان میربچه کوت و کلکان عده از روسای وزارت انرژی و آب اشتراک ورزیده بودند و همچنان اهالی ولسوالی های میربچه کوت و کلکان نیز درین محفل اشتراک داشتند.

ابتدا محفل مذکور به تلاوت آیات چندی از کلام الله مجید آغاز یافت بعد پیرامون اهیمت این پروژه محترم الحاج محمد اسماعیل وزیر انرژی و آب ، والیان محترم عده از اهالی و سفیر کبیر کشور دوست هندوستان صحبت و سخنرانی خویشرا ارائه نمودند.

اهلی این دو ولسوالی مذکور توجه جدی وزیر صاحب انرژی و آب در دو عرصه مهم تقاضا کردند:

1	مناطق و اطراف کوه دامن از برق مستفید شود
2	مسله دوم مشکل آب ولسوالی های میربچه کوت و کلکان است. که و ایشان اضافه نمودند که اگر آب پیدا کنیم حاصلات ما با زار پیدا میکند که حل این مشکلات با حث تامین امینت است

بعداً سنگ تهداب اولین پایه لین انتقال توسط محترم الحاج محمد اسماعیل وزیر انرژی و آب و بعد والیان و محترم سفیر کشور هندوستان گذاشته شد.

گفتنی است پروژه لین انتقال برق حیرتان – کابل که در نظر است غرض انتقال برق وارداتی از کشور ازبکستان احداث میگردد و یکی از پروژه های بسیار مهم و حیاتی در کشور بوده و در نظر است بااکمال این پروژه نه تنها در آینده مشکل برق شهر کابل حل گردیده بلکه ولایاتیکه در مسیر این لین قرار دارد از نور برق مستفید میگردند.

پروژه مذکور به کمک مالی کشور هندوستان و همچنان به همکاری بانک انکشاف آسیائی ( ADB) ، اداره انکشافی ایالات متحده آمریکا( USAID) کشور دوست آلمان و غیره با سب ستیشن های مورد نظر در مسیر شاه راه کابل حیرتان احداث میگردد و به گفته متخصصین کمپنی GRAD POWER گرید پاور کار این پروژه در مدت دو سال و شش ماه به پایه اکمال و برای بهره برداری سپرده میشود.

محفل دهاقین کشور در وزارت زراعت و مالداری

فرهاد نورزائي - کابل : محترم الحاج محمد اسماعیل وزیر انرژی و آب در محفلیکه از طرف وزارت زراعت و مالداری در تالار آن وزارت دایر گردیده بود اشتراک نمودند. درین سمینار بعضی از وزرای کابینه ، سفیر کبیر کشور هندوستان، دهاقین کشور و بعضی دیگر مهمانان و مشاورین خارجی اشتراک ورزیده بودند.

نخست محفل با تلاوت چند آیه از کلام الله مجید آغاز یافت ، سپس محترم الحاج محمد اسماعیل وزیر انرژی و آب در محفل مذکور در مورد دهاقین و زارعین کشور و در مورد آبیاری و دیگر مسائل مربوطه سخنرانی نمودند که متن آن ذیلا تقدیم میگردد:

به اجازه خواهران و برادران دانشمند ! السلام علیکم و رحمت الله و برکاته !

آب یک نعمت بزرگ الهی و ماده مهم حیاتی در همه عرصه های زندگی بشر و یکی از ضروری ترین و حیاتی ترین نیازمندی های بشر را در جهان تشکیل میدهد.

کلام خدا(ج): ( وجعلنا من الماء کل شی حی) گردانیدیم از آب، زنده هر چیزرا......... آبها همیشه در حرکت اند و حرکت اعلان موجودیت انرژی است و انرژی برق تعین کننده مسیر رشد در همه عرصه های زندگی بشرمیباشد. آب عامل اصلی رشد و توسعه زراعت است وزراعت وسیله دوام حیات و رشد بهتر زندگی انسانها و اکثر موجودات ذیروح خداست.

در کشور ما معیار انکشاف زراعت و ساحه زراعتی ،معیار تولیدات زراعتی به استفاده ، مصرف و استعمال آب در زراعت پنداشته میشود وما حد اقل در سراسر کشور (1100) متر مکعب آب در هر ثانیه در زراعت مصرف میکنیم و هم مقدار آب قابل استفاده یکنفر سالانه (1) یک الی (2) هزار متر مکعب در نظر گرفته شده، اگر کمتر از (1) یک هزارمتر مکعب در یک کشور سالانه برای یکنفر که معادل (2740) دوهزار و هفتصد و چهل لیتر میشود برسد آن کشور به عنوان کشور کم آب تلقی میشود. آمارهای بدست آمده در جهان (26) کشور با جمیعت 232 ملیون به عنوان کشور کم آب به شمار میآید. با آنکه از فضا ، کره زمین بشکل کره آبی بنظر می آید و مجموع آبهای دنیا به (1،360،000،000) یک ملیارد و سه صدو شصت ملیون کیلو متر مکعب میرسد چون (%97) این همه آبها در دریا ها ، اقیانوس هاوابحار شور بوده و (%2) فیصد (%2) آنها در قطب ها بصورت یخ و(%1) فیصد آبهای زیر زمینی را تشکیل میدهد تنها بخش کوچکی از آب موجود به عنوان آب شیرین مورد استفاده قرار میگیرد و با ازدیاد نفوس کاهش روز افزون سهم سالانه آب هر نفر متصور است.

دانشمندان از سالهای قبل به فکر آن بودند تا بخاطر جبران کمبود آب اقدام به شیرین سازی آبهای اقیانوس ها نمایند که خوشبختانه امروز پس از گذشت چند دهه بشر توانسته که این رویای دیرینه خود را جامه عمل بپوشاند در حال حاضر (7500) ایستگاه تبدیل آب شور به شیرین در انواع و ابعاد مختلف در سراسر دنیا مشغول کار اند و سالانه(4،8) ملیارد مترمکعب آب شور را به شیرین تبدیل میکنند. اما این مقدار تنها (%1) فیصد کل آب مورد مصرف دنیا بوده و نقش آن در تامین نیاز آب شیرین چندان قابل توجه نیست و هم در تبدیل آب شور به شیرین به انرژی کافی ضرورت است وخصوصاً شیرین کردن آب به اصول تقطیر، گرانترین روش است و مبلغ یک الی دو دالر قیمت هر متر مکعب آب به این روش بوده - تقریباً 4 تا 8 برابر گرانتراز قیمت متوسط قیمت آب شرب و 10 تا 20 برابر گرانتر ازقیمت آبی است که زارعین برای کشت محصولات به مصرف میرسانند.

با درک اهمیتی که آب به عنوان یک مولفه مهم در منافع و امنیت ملی کشورها و همچنین درک اهمیتی که آب میتواند در رشد اقتصاد و وضع سیاسی کشور ها داشته باشد مشکلات آینده جهان خصوصاً کشور های کم آب جهان طوری پیش بینی میشود که اختلافات سیاسی میان کشور ها در آینده نه برسر تقسیم نفت ،جابه جائی مرز ها و تقسیم اراضی - بلکه بر سر تقسیم آب خواهد بود و به این باور باید بود که هیچ کشور بدون اطمینان از داشتن آب نمیتواند ثبات اقتصادی و اجتماعی داشته باشد.

دانشمندان پیش بینی میکنند که در آینده صادرات آب شیرین جانشین صادرات نفت خواهد شد. آب عمدتاً یک قسمت دارائی طبیعی را تشکیل میدهد . مقدار و توزیع آن عمد تاً ً سیر انکشاف اجتماعی و اقتصادی را تعین میکند. در عصر حاضر در حالیکه احتیاج به آب ازدیاد میابد قلت آب میتواند روند انکشاف را به شدت متاثر سازد و این در حالی است که حدود (%40) فیصد نفوس جهان در مناطقی زندگی میکنند که حوزه های آبریز آنها بین دو و یا چند کشور مشترک است.

هندوستان با بنگلادیش برسر رود خانه گنک ،مکزیک و آمریکا برسر رود خانه کلرادو، چکسلواکیا و مجارستان برسر رودخانه دنیوب و غیره - اما در هیچ جای دنیا با اندازه خاور میانه مسئله آب بر شکل گیری سیاسی مرزی و اقتصادی موثر نبوده - دانشمندان پیش بینی مینمایند که موضوع آب در آینده درسه حوزه رود خانه های اردن – نیل- دجله و فرات یا منجر به همکاری بی سابقه بین کشور های ذینفع و یا باعث درگیری شدید بین آنها خواهد شد.

هرچند تا بحال تحقیقات جامعی در مورد منابع آبی کشور ما صورت نگرفته و به درستی نمیدانیم که حجم آب قابل تجدید در کشور ما چقدر است ,اما هرکس هم این را میداند که افغانستان بدلیل فاصله داشتن از اقیانوس ها کشور خشک و کم باران بوده و از رطوبت های ساحلی در آن اثری نیست.

منابع آبی در کشور ما عمدتاً از طریق باران های فصلی یا بشکل برف و یا باران میباشد که با تحقیقات ابتدائی در افغانستان در سالهای نورمال آبی مقدار (57) ملیارد متر مکعب آمد آب داریم و ساحه (5،3) ملیون هکتار اراضی قابل آبیاری داشته که ظرفیت آبی ما اضافه از نیاز آب در امور زراعتی وسایر استفاده ها است اما فعلاً ما قادر به استفاده تقریباً کمتر از (%30)فیصد یعنی (23) ملیارد مترمکعب از مجموع ظرفیت آبی خود میباشیم و(%30) اراضی زراعتی آبی یعنی (1،6) ملیون هکتار را تحت کشت و بهره برداری قرار میدهیم و ساحات بیشتر اراضی زراعت آبی ما فعلاً لامرزوع بوده و قسمت بیشتر آب در دست داشته ما یعنی (%70) قسمتی درداخل افغانستان ضایع شده و متباقی به بیرون از افغانستان سرازیر میشود و اگر وضع بدین منوال باشد که ما قسمت اعظم ضایعات آبی داشته و آنرا به استفاده زراعت ، صنعت ، مالداری، آشامیدنی و سایر استفاده ها قرار داده نتوانیم خشکسالی دوامدار دامنگیر ما خواهد بود و بیکاری ملیون ها کارگر زراعتی که باعث فقر روستائی، ایجاد فساد و نا امنی ،تضعیف اقتصاد فردی و اجتماعی ،کمبود اشتغال ،مهاجرت ها ، تراکم نفوس شهری ، وروی آوردن به مواد مخدر میگردد.

یکی از عوامل عمده مواد مخدر ناشی از کمبود آب زراعتی است. برای زمیندارانیکه صرف آب به ساحه محدود زمین داری شان کافی بوده و نمیتوانند از محصول آن اعاشه فامیل نمایند، لهذا به کشت مواد مخدر میپردازند تا محصول گران قیمت آن بتواند ضروریات مادی شانرا مرفوع نمایند و در حقیقت یکی از دلایل عمده ازدیاد کشت خشخاش در کشور عدم دسترسی دهاقین به آب کافی است. جدی ترین چالش فوری در جهان در شرایط کنونی درک این واقعیت است که صدها ملیون انسان کره زمین از آب صحی آشامیدنی محروم بوده و از کمبود آب در عرصه زراعت با وجود افزایش تولیدات زراعتی جهت تهیه مواد غذایی ، هنوز هم (%2،3) فیصد نفوس جهان دچار فقر و گرسنگی بوده که کشور ما هم جزء آن شمرده میشود . چون آب وسیله انرژی وانرژی وسیله صنعت و رشد اقتصادی ،اشتغال و جلوگیری از بیکاری، نا امنی و رشد نیاز فعلی ماست و در عین زمان زراعت بدون آب ناممکن است. تقاضای ما از مقام ریاست جمهوری اسلامی افغانستان اینست تا در مهار آبها این نعمت بزرگ الهی که اشد ضرورت فعلی کشور ماست توجه خاص نموده که با تخصیص بودجه انکشافی سالانه فعلی به ده ها سال دیگر ، نه منابع آب کافی در هر ولایت کشور ایجاد خواهد شد و نه آب فعلی تنظیم و اداره خواهد گشت و نه منابع انرژی چرخ اقتصاد کشور را در هر قریه و شهر در حرکت آورده و نه خانه هر هموطن را در هر کوه ، دره ،دشت ، قریه ،لسوالی و شهر روشن خواهد کرد.

سروی های ابتدائی نشان میدهد که اگر همه منابع کشور خود را یعنی آب و خاک آن به صورت علمی به کار انداخته شود ، حاصلات زراعتی ما میتواند به (50) ملیون تن بلند رود ، البته رسیدن به این هدف بزرگ وقتی مهیا میشود که تمام دریا ها را مهار کنیم، در کشور ما نه تنها مشکلات اقتصادی بلکه کمبود تولیدات ، گرسنگی و فقر ما نیز ناشی از کمبود آب است.حتی آشفتگی ها ، اختلافات ، جدال ها ، منازعات ، عداوت های ذات البینی مردم ما به شکل انفرادی و به شکل منطقوی ناشی از استفاده آب است، تقسیم آب و حقابه اساساً در کمبود آب بروز کرده است.

در کشور های پیش رفته جهان (%85) کارگران شان در صنعت اشتغال دارند و ( 10 الی %15) شان در زراعت فعالیت میکنند این تعداد که در زراعت کار میکنند، میتوانند برای همه کشور غذا تهیه کنند و هم مقداری به خارج صادر نمایند در حالیکه در کشور ما در حدود (%85) مردم در زراعت مصروف اند و نمیتوانند به (%50) نفوس کشور غذا تهیه کنند و حتی برای خود هم نمیتوانند. بناً این مسئله نهایت قابل توجه میباشد. درشرایط فعلی هیچ چیز با اهمیت تراز تهیه غذا در کشور نیست و مفید ترین طریقه انکشاف کشور عیار کردن دریا ها ذخیره نمودن آب ها و بدست آوردن انرژی و مصئونیت آبیاری است که نتیجه آن ترکیبی ازصنعت و زراعت بوده اگرچه زراعت یک مسئله حیاتی برای بشر بوده در عین حال تا اندازه زیاد تکمیل کننده مواد اولیه صنعت میباشد. زراعت با زار صنعت و صنعت بازار زراعت را در کشور ما گرم تر میسازد و این هردو به آب و انرژی ضرورت دارد.

بناً با در نظر داشت مشکلات و پرابلم های موجوده و خصوصیات اقلیمی بویژه که در کشور حکمفرماست ،اداره ، مدیریت و انکشاف منابع آبی درحوزه های دریائی از طریق پلان گذاری های دقیق و همه جانبه، انکشاف منابع آب از راه تنظیم پایدار سیستم های آبیاری و منابع آب، کاهش ضایعات ازطریق بکار برد، احیا و بازسازی با تکنالوجی های معاصر و مناسب ،اعمار بندهای ذخیره آب به منظور کنترول سیلاب ها و کاهش اثرات خشکسالی با تقویه آب های زیر زمینی، اصلاح، تنظیم و انکشاف آبریزه ها بخاطرجلوگیری ازسرازیرشدن سیلاب ها و دسترسی به آب کافی بخاطر انکشاف زراعت به منظورمصونیت غذائی از جمله فاکتور های اند که در محراق توجه وزارت انرژی و آب قرار دارد.

ما به این باور هستیم که بدون داشتن پالیسی ملی وسیاست های کاری درست و استراتیژی های موثر نمیتوان رود خانه های کشور را مهار، محافظت، تنظیم وانکشاف داد.

خداوند بزرگ را سپاس میگوئیم که ما را توفیق عنایت فرموده تا پالیسی و استراتیژی سکتور آبرا که اساس آنرا مدیریت و توسعه حوزه های دریائی درکشور تشکیل میدهد ترتیب نموده و منظوری آنرا از مقامات ذیصلاح اخذ نمائیم.

بناً ما علاقمند انتخاب و تطبیق روش های پایدار در مورد سکتور آب و حفاظت محیط زیست درین مقطع تاریخی در کشور بوده و میخواهیم چنان روش های رابکار گیریم تا چگونه از منابع آبی کشور به سود مردم و طبیعت و حفاظت محیط زیست هم برای نیازمندی های شرایط موجوده و هم برای رفع ضرورت های کشور استفاده بعمل آید. بناً در بادرنظر داشت مطالب متذکره اهداف استراتیژیک وزارت انرژی و آب در پلان 10 ساله آن قرار ذیل اند:

ایجاد سیستم های بهبود یافته اداره و تنظیم منابع آب و آبیاری بوسیله اتخاذ روش اداره حوزه دریائی کشور :
هدف از ایجاد این ادارات عرضه خدمات بهتر بخاطر بهبود پایدار معشیت مردم از طریق مصونیت غذائی بوده که از راه استفاده موثر و پایدار از منابع طبیعی که سکتور آب یکی از اجزای مهم آن میباشد امکان پذیر است.

بهبود معشیت روستائی و افزایش محصولات زراعتی بوسیله احیا وبازسازی پروژه های آبیاری سنتی و محلی :
طبق پلان مطروحه انکشاف آبیاری از طریق تنظیم و اداره آب در محراق اساسی فعالیت های ما قرار داشته تا تولیدات محصولات غذائی افزایش یافته وافغانستان را کمک نماید تا از وابستگی به کمک های غذائی خارجی نجات یابد.
جهت رسیدن به این هدف وزارت انرژی و آب طی سه سال اخیر بیشتر از(1500) پروژه کوچک ومتوسط آبیاری را در معرض تطبیق و اجرا قرارخواهد داد.

بهبود معشیت با افزایش محصولات زراعتی و تولید انرژی از طریق احیای مجدد و تکمیل تنظیم های بزرگ آبیاری رسمی و پیاده نمودن در مورد پروژه های بزرگ جدید آبیاری رسمی جهت ذخیره و افزایش آب برای آبیاری و سایر عرصه ها :
شایان ذکراست که این وزارت بخاطر انکشاف همه جانبه آبی پلان های انکشافی خود را تهیه و ترتیب نموده که طی چند سال آینده بخاطر مهار نمودن آب رودخانه های کشور پروژه بزرگ چند منظوره ذیل رادر معرض تطبیق واجرا قرار خواهد داد:

• پروژه آب و برق سلما: درولایت هرات به حجم (650) ملیون متر مکعب و تهیه آب کافی برای 40 میگاوات برق و 73 هزار هکتار زمین.

• پروژه بند ذخیره بخش آباد: بالای دریای فرارود در ولایت فراه به حجم (570) ملیون متر مکعب و تولید (20) میگاوات برق و تهیه آب برای (35) هزار هکتار زمین .

• بند ذخیره کیله گئی دریای بغلان : که درین صورت تولید برق (50) میگاوات بوده و برای (50) هزار هکتار زمین آب کافی تهیه میگردد.

• بند آب و برق کامه: این بند بالای دریای کنر موقعت داشته که با اکمال آن ساحه (12) هزار هکتار زمین آبیاری شده و (50) میگاوات برق تولید خواهد کرد.

• پروژه کوکچه سفلی: بالای دریای کوکچه موقیعت داشته با اکمال آن (9) میگاوات برق تولید شده و برای ساحه (49) هزار هکتار زمین آب کافی تهیه میگردد.

نصب دروازه های پرچاوه بند ذخیره کجکی: با نصب دروازه ها حجم ذخیره از (1،7) ملیارد متر مکعب به (2،7) ملیادر متر مکعب ازدیاد یافته برای (173) هزار هکتار زمین آب کافی تهیه میشود.

• پروژه بند ذخیره گلبهار: که با اکمال آن (120) میگاوات برق تولید شده و برای ساحه بیشتر از (40) هزار هکتار زمین آب کافی تامین شده و هم از طریق آن میتوان برای باشنده گان کابل آب آشامیدنی کافی تهیه نمود.

• پروژه آبیاری خوشتپه: که بالای دریای آمو موقیت داشته که با اکمال آن میتوان برای ساحه (100) هزار هکتار زمین آب کافی تهیه نمود.

• بند آبگردان کمال خان: با اکمال آن میتوان تخریبات سیلاب های سالانه را در ساحات نیمروز گرفته و آب کافی را برای مردم نیمروز تهیه نمود.

• پروژه دشت گمبری: با اکمال این پروژه با استفاده از آب دریای کنر نه تنها ساحات بیشتر زمین ها را میتوان تحت آبیاری قرار داد بلکه میتوان بند درونته را نیز تقویت نمود.

همچنان به صدها پروژه متوسط و بزرگ آبیاری در پلان سالانه اینوزارت شامل بوده که نسبت ضیقی وقت از نام گرفتن آنها خودداری میشود.

نتیجتاً در آخر باید گفت که افغانستان کشوریست زراعتی، اساس محصولات آنرا اراضی آبی، للمی و مالداری تشکیل داده و انکشاف آینده آن مربوط میگردد به مدیریت و انکشاف منابع آبی از طریق همکاری و انسجام هماهنگی موثر بین تمام شرکای آب.


تحقیقاتیکه در رابطه با منابع آب و خاک کشورصورت گرفته بیانگر آنست اگر ما از تمام منابع آب وخاک خود بصورت علمی استفاده بهتر و پایدار نمائیم امکانات آن متصور است تا محصولات مختلف زراعتی به پیمانه وسیع ازدیاد یافته کشور نه تنها از نگاه مواد غذائی خود کفا و متکی بخود خواهد شد بلکه قادر میشود تا مقدار زیاد محصولات زراعتی و حیوانی خودرا بخارج صادر نموده و ازین طریق بنیه مالی و اقتصادی خویش را تقویه نماید. و من الله توفیق